Προπαγανδιστικό βίντεο του τουρκικού υπουργείου Άμυνας για την καταστροφή της Σμύρνης

Η περίοδος από τις 9 έως τις 14 Σεπτεμβρίου 1922 παραμένει η πλέον ζοφερή σελίδα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Εξαφανίζοντας βίαια μια παρουσία τριών χιλιάδων ετών στην Ανατολία, η καταστροφή της Σμύρνης, του «μαργαριταριού της Ιωνίας», σφράγισε την τραγωδία της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Ενώ για την Ελλάδα η ημερομηνία αυτή αποτελεί ημέρα εθνικού πένθους, περισυλλογής και απόδοσης τιμής στους εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και ξεριζωμένους, η επίσημη τουρκική πλευρά επιλέγει να μετατρέπει μια ανθρωπιστική τραγωδία σε πολεμικό θρίαμβο.

Η στρατιωτικοποίηση της τραγωδίας από την Άγκυρα

Η τακτική αυτή αποτυπώνεται ανάγλυφα στο επίσημο βίντεο που δημοσίευσε το Τουρκικό Υπουργείο Άμυνας για την επέτειο της «απελευθέρωσης» της πόλης, φανερώνοντας το βαθύ χάσμα ανάμεσα στα βιώματα των θυμάτων και την εθνικιστική ρητορική της Άγκυρας.

Στο εν λόγω υλικό, ο ξεριζωμός των χριστιανικών πληθυσμών παρουσιάζεται αποκλειστικά ως στρατιωτικός ηρωισμός. Η τουρκική αφήγηση εστιάζει στην αντεπίθεση που ξεκίνησε στις 26 Αυγούστου 1922 στο Αφιόν Καραχισάρ και στην υποχώρηση των ελληνικών στρατευμάτων.

Με επικό τόνο εξαίρεται η ταχύτητα της επέλασης του ιππικού υπό τον Φαχρετίν Αλτάι, με κορύφωση την ύψωση της τουρκικής σημαίας στο διοικητήριο της Σμύρνης στις 9 Σεπτεμβρίου από τον υπολοχαγό Σεραφετίν.

Το βίντεο του τουρκικού υπουργείου Άμυνας

Ωστόσο, η αφήγηση αυτή αποσιωπά εσκεμμένα το σκοτεινότερο κομμάτι των γεγονότων. Πίσω από την τουρκική «απελευθέρωση» κρύβεται μια ανθρωπιστική καταστροφή βιβλικών διαστάσεων, καθώς η είσοδος των στρατευμάτων σηματοδότησε την έναρξη συστηματικών λεηλασιών, βιαιοπραγιών και σφαγών του ελληνικού και αρμενικού πληθυσμού.

Η τραγωδία κορυφώθηκε όταν η προκυμαία της πόλης μετατράπηκε σε επίγεια κόλαση: οι φλόγες κατέστρεφαν τις χριστιανικές και ευρωπαϊκές συνοικίες, ενώ χιλιάδες έντρομοι πολίτες στοιβάζονταν στην προκυμαία ή ρίχνονταν στη θάλασσα για να σωθούν, συχνά εν μέσω της αδιαφορίας των συμμαχικών πλοίων.

Η σύγχρονη προπαγάνδα και η αλήθεια των ντοκουμέντων

Το οπτικοακουστικό υλικό της τουρκικής πλευράς συνιστά εργαλείο σύγχρονης προπαγάνδας που ανακυκλώνει το αφήγημα περί «ρίψης των Ελλήνων στη θάλασσα». Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα παραβλέπει τις εκθέσεις διεθνών οργανισμών, τις μαρτυρίες ξένων διπλωματών —όπως του Αμερικανού προξένου Τζορτζ Χόρτον— και τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που τεκμηριώνουν το μέγεθος του εγκλήματος.

Για τον ελληνισμό, η διατήρηση της ιστορικής αλήθειας απέναντι σε απόπειρες παραποίησης αποτελεί χρέος τιμής. Η επέτειος αυτή δεν προσφέρεται για πολεμικές ιαχές, αλλά λειτουργεί ως διαρκής υπενθύμιση των δεινών του φανατισμού.

Η Σμύρνη που χάθηκε στις φλόγες το 1922 συνεχίζει να ζει μέσα από τις μνήμες, τον πολιτισμό και την κληρονομιά των προσφύγων, συνιστώντας ένα ζωντανό σύμβολο που καμία στρατιωτική φιέστα δεν μπορεί να επισκιάσει.