BBC: «Ο καγκελάριος Μερτς δεν είναι επικίνδυνος μόνο για τη Γερμανία αλλά και για όλη την Ευρώπη»

Ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια πρωτοφανή πολιτική δοκιμασία.

Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά το BBC, αντί να καταγράφει επιτυχίες, η θητεία του συνδέεται πλέον με αρνητικές επιδόσεις, που θέτουν σε κίνδυνο την παραμονή του στην εξουσία, ενώ παράλληλα προκαλούν έντονο προβληματισμό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με το ποσοστό δημοτικότητάς του να υποχωρεί στο 13%, ο Μερτς καταγράφει τη χαμηλότερη αποδοχή που έχει σημειωθεί για αρχηγό της γερμανικής κυβέρνησης, από την αρχή των σχετικών δημοσκοπικών καταγραφών.

Η φθορά του υπήρξε ραγδαία, με μερίδα της κοινής γνώμης να τον θεωρεί απόμακρο και ασύνδετο με την καθημερινότητα των πολιτών. Μέσα σε μόλις 16 μήνες διακυβέρνησης, η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) υπέστη διαδοχικές ήττες σε τρεις τοπικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Ηχηρά χτυπήματα στις περιφερειακές κάλπες

Η εκλογική συντριβή στο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας ήταν ιδιαίτερα οδυνηρή, καθώς το CDU δεν κατάφερε να συγκεντρώσει ούτε το απαραίτητο 5% για την είσοδό του στο τοπικό κοινοβούλιο. Στον αντίποδα, το εθνικιστικό και αντιμεταναστευτικό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) σημείωσε ραγδαία άνοδο.

Η AfD αναδείχθηκε πρώτη δύναμη σε δύο από τις πρόσφατες περιφερειακές αναμετρήσεις. Μάλιστα, στη Σαξονία-Άνχαλτ εμφανίζει σοβαρές πιθανότητες συμμετοχής σε κυβερνητικό συνασπισμό, παρά το γεγονός ότι οι εγχώριες αρχές ασφαλείας έχουν κατατάξει τμήμα της στις ακροδεξιές και αντιδημοκρατικές οργανώσεις.

Η αλλαγή του πολιτικού σκηνικού και οι επικρίσεις

Η άνοδος της AfD αποτυπώνεται και στις εθνικές δημοσκοπήσεις, προκαλώντας έντονη ανησυχία λόγω του ιστορικού παρελθόντος της χώρας. Παρά τις επικρίσεις, τα στελέχη του κόμματος απορρίπτουν τον όρο «ακροδεξιό» και υποστηρίζουν ότι εκφράζουν την πραγματική επιθυμία των πολιτών για πολιτική στροφή.

Μετά τα αποτελέσματα σε Σαξονία-Άνχαλτ, Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, αλλά και τη δυναμική παρουσία της Αριστεράς (Die Linke) στο Βερολίνο, η ηγεσία της AfD υποστήριξε ότι το κόμμα εκτοπίζει πλέον το CDU από τη θέση του παραδοσιακού λαϊκού κόμματος (Volkspartei). Παράλληλα, κατηγορεί τον καγκελάριο για αθέτηση των δεσμεύσεών του σχετικά με την ενίσχυση της οικονομίας, τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και την αύξηση της δημόσιας ασφάλειας.

Σενάρια διαδοχής και πίεση για μεταρρυθμίσεις

Η αβεβαιότητα γύρω από το μέλλον του Φρίντριχ Μερτς τροφοδοτεί συζητήσεις για πιθανή αντικατάστασή του από άλλο στέλεχος της παράταξης. Αν και η Γερμανία φημίζεται για τη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας, η παρούσα κρίση περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια χειρισμών του καγκελαρίου εντός του κυβερνητικού συνασπισμού.

Σε διάγγελμά του μετά την ανακοίνωση των εκλογικών αποτελεσμάτων, ο κ. Μερτς ζήτησε υπομονή και επιμονή, δεσμευόμενος να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις στους τομείς της οικονομίας, της φορολογίας και της κοινωνικής μέριμνας. Ωστόσο, η δυσφορία των ψηφοφόρων φαίνεται να έχει φτάσει σε οριακό σημείο.

Οι βαθύτερες αιτίες της λαϊκής δυσαρέσκειας

Η αλλαγή της εκλογικής συμπεριφοράς στη Γερμανία, αλλά και συνολικά στην Ευρώπη, αποτελεί απόρροια συσσωρευμένων κρίσεων. Η εμπιστοσύνη στα παραδοσιακά κόμματα άρχισε να κλονίζεται από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2008, όταν οι πολίτες ένιωσαν ότι η μέριμνα επικεντρώθηκε στη διάσωση του τραπεζικού συστήματος εις βάρος του βιοτικού τους επιπέδου.

Στη συνέχεια, η μεταναστευτική κρίση του 2015 και η υποδοχή μεγάλου αριθμού προσφύγων δημιούργησαν νέες κοινωνικές εντάσεις. Περιστατικά βίας που είδαν το φως της δημοσιότητας ενέτειναν το αίσθημα ανασφάλειας, ενώ οι αρχές συνέδεσαν ορισμένα από αυτά με εξτρεμιστικούς κύκλους.

Οικονομικές πιέσεις και ευρωπαϊκοί τριγμοί

Η πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία και η απώλεια της φθηνής ρωσικής ενέργειας, επιβάρυναν περαιτέρω τη γερμανική βιομηχανία. Σε συνδυασμό με τις διεθνείς εμπορικές πιέσεις και τον ανταγωνισμό από την Κίνα, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται υπό σημαντική καταπόνηση.

Καθώς η Γερμανία αποτελεί τον κύριο χρηματοδότη της ΕΕ και σημαντικό υποστηρικτή της Ουκρανίας, τυχόν εσωτερική της αποσταθεροποίηση επηρεάζει ολόκληρη την Ευρώπη. Στην προσπάθειά του να διαχειριστεί τα δημοσιονομικά της χώρας, ο Μερτς τάσσεται υπέρ του περιορισμού του κοινοτικού προϋπολογισμού, τη στιγμή που οι Βρυξέλλες επιδιώκουν αυξημένες δαπάνες για την άμυνα, την τεχνολογία και τη μεταναστευτική πολιτική.

Η πολιτική αποδυνάμωση του Βερολίνου, σε συνδυασμό με την άνοδο των ευρωσκεπτικιστικών δυνάμεων εν όψει των επικείμενων εκλογικών αναμετρήσεων σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τη διεθνή διπλωματία.

Πηγή: BBC