«Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια καθοριστική στιγμή και δεν μπορεί να μένει στάσιμη», τόνισε η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, μιλώντας στη Γερουσία της Ισπανίας με αφορμή τα 40 χρόνια από την ένταξη της χώρας στην ΕΕ.
Όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να κινηθεί με ενότητα και ταχύτητα, ενισχύοντας την οικονομία, την ασφάλεια και τον διεθνή της ρόλο. Η κ. Μέτσολα υπογράμμισε ότι η ΕΕ παραμένει ενωμένη στη στήριξη της Ουκρανίας, ενδυναμώνει τη συνεργασία στην άμυνα και ανοίγει νέες εμπορικές ευκαιρίες, ώστε να ανταποκριθεί στις προκλήσεις ενός κόσμου που αλλάζει.
Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία της Προέδρου:
«Αξιότιμε Πρόεδρε του Κοινοβουλίου,
Αξιότιμε Pedro,
Αξιότιμοι Γερουσιαστές,
Αξιότιμοι Ευρωπαίοι πολίτες,
Σας ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση. Είναι χαρά μου να βρίσκομαι και πάλι στην Ισπανία. Εδώ πάντα νιώθω σαν στο σπίτι μου.
Σαράντα χρόνια είναι μια ολόκληρη εποχή, την οποία διανύσαμε μαζί. Δεν βρίσκομαι όμως εδώ για να μιλήσω με νοσταλγία για το παρελθόν, αλλά για να εξετάσουμε πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε καλύτερα το μέλλον, μαζί.
Το μήνυμά μου σήμερα είναι: Εμείς είμαστε η Ευρώπη. Και είμαστε υπερήφανοι που είμαστε ενωμένοι, που ζούμε και μοιραζόμαστε μαζί. Όταν είμαστε μαζί, είμαστε δυνατοί. Είμαστε μια οικονομική υπερδύναμη και μια υπερδύναμη αξιών στον κόσμο.
Χρειαζόμαστε την Ευρώπη. Οι οικογένειές μας και οι βιομηχανίες μας την χρειάζονται. Ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής πρέπει να παραμείνει η πυξίδα που μας καθοδηγεί σε αυτόν τον αναταραγμένο κόσμο που ζούμε. Με αυτή την ελπίδα και εμπιστοσύνη στον κόσμο μας, το μήνυμά μου παραμένει το ίδιο: Είμαστε Ευρώπη. Και μαζί είμαστε αήττητοι.
Είναι τιμή μου να βρίσκομαι εδώ μαζί σας, σε αυτήν την επιβλητική και ιστορική αίθουσα. Ήθελα να είμαι σήμερα εδώ, εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για να συμμετάσχω στον εορτασμό της ευρωπαϊκής διαδρομής και της επιτυχίας της Ισπανίας, αλλά και για να δούμε με ειλικρίνεια πού βρίσκεται σήμερα η Ευρώπη, προς τα πού κατευθύνεται και πώς μπορούμε να δείξουμε σε μια νέα γενιά – μια γενιά πιο επιφυλακτική απέναντι στη θέση μας στον κόσμο – ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να διαθέτει την αυτοπεποίθηση, την ικανότητα και τη βούληση να διαμορφώσει το δικό της μέλλον.
Γιατί το ερώτημα που τίθεται σήμερα για την Ευρώπη δεν είναι σε τι πιστεύουμε. Τις αξίες μας τις γνωρίζουμε. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν είμαστε έτοιμοι να δράσουμε με βάση αυτές, με ταχύτητα και θάρρος, και αν είμαστε διατεθειμένοι να αναγνωρίσουμε αυτή τη στιγμή γι’ αυτό που πραγματικά είναι: όχι απλώς μια δοκιμασία, αλλά μια αυθεντική και ουσιαστική ευκαιρία για την Ευρώπη να εξελιχθεί, να ενισχυθεί και να διαμορφώσει το επόμενο κεφάλαιό της.
Πρώτα απ’ όλα, επιτρέψτε μου να αναφερθώ στην τραγική σιδηροδρομική σύγκρουση κοντά στην Κόρδοβα πριν από λίγες μόλις εβδομάδες. Οι σκέψεις μας παραμένουν με όσους έχασαν τη ζωή τους, με όσους τραυματίστηκαν, καθώς και με τις οικογένειες και τις κοινότητες που εξακολουθούν να βιώνουν το σοκ αυτής της τραγωδίας. Με συγκίνησαν βαθιά οι ιστορίες που ήρθαν στο φως, όπως εκείνη του εξάχρονου κοριτσιού που ταξίδευε με την οικογένειά του στη Μαδρίτη για να γιορτάσει τα Θεοφάνια και ήταν το μόνο που επέζησε από το δυστύχημα. Αυτή η ιστορία με συνόδευσε και παραμένει στη σκέψη μου.
Λίγες ημέρες αργότερα, στο Στρασβούργο, μαζί με την Αυτού Μεγαλειότητα τον Βασιλιά Φελίπε, τηρήσαμε ενός λεπτού σιγή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ήταν ένας τρόπος να εκφράσουμε έμπρακτα την αλληλεγγύη μας προς την Ισπανία και να δείξουμε ότι ολόκληρη η Ευρώπη στέκεται στο πλευρό της, τόσο στις στιγμές θλίψης όσο και στις στιγμές υπερηφάνειας.
Σήμερα το πρωί συνομίλησα με νέους ανθρώπους από τη Μαδρίτη. Είχαμε μια ανοιχτή, ειλικρινή και ουσιαστική συζήτηση για την Ευρώπη, για την εργασία, για την ασφάλεια και για το είδος του μέλλοντος που βλέπουν μπροστά τους. Και αυτό που μου έμεινε από τη συνάντηση με περίπου τετρακόσιους νέους και νέες δεν ήταν ο κυνισμός· ήταν το αντίθετο: μια ξεκάθαρη προσδοκία ότι η Ευρώπη πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, να αναλάβει ευθύνη και να φέρει απτά αποτελέσματα, όπως ακριβώς προηγούμενες γενιές στράφηκαν κάποτε στην Ευρώπη για να διαμορφώσει το μέλλον τους.
Όταν η Ισπανία επέλεξε την Ευρώπη το 1986, το έκανε σε μια καθοριστική στιγμή για τη δημοκρατία της. Ήταν μια επιλογή που γέννησε ελπίδα και αυτοπεποίθηση. Η Ευρώπη έγινε κάτι απτό, κομμάτι της καθημερινής ζωής των ανθρώπων, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο εργάζονταν, σπούδαζαν, ταξίδευαν, δημιουργούσαν επιχειρήσεις και σχεδίαζαν το μέλλον τους. Θέλω η Ισπανία να συνεχίσει να επιλέγει την Ευρώπη.
Η οικονομία σας έχει υπερδιπλασιαστεί και οι ευκαιρίες έχουν ανοίξει με τρόπους που δύσκολα θα μπορούσε κανείς να φανταστεί όταν η Ισπανία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όταν η τρομοκρατία της ETA προσπάθησε επί χρόνια να μας λυγίσει μέσω του φόβου, ή όταν οι επιθέσεις της Αλ Κάιντα στόχευσαν τον τρόπο ζωής και την ελευθερία μας, στρέφονταν εναντίον όλων μας. Η Ευρώπη στάθηκε τότε στο πλευρό σας, όπως στέκεται και σήμερα.
Αυτή η σχέση δεν είναι μονόπλευρη. Η Ευρώπη διαμόρφωσε την Ισπανία, αλλά και η Ισπανία διαμόρφωσε την Ευρώπη, ουσιαστικά και βαθιά. Μέσα σε αυτά τα σαράντα χρόνια, συμβάλατε στη δημιουργία μιας Ένωσης πιο φιλόδοξης, πιο σίγουρης για τον εαυτό της και πιο κοντά στους πολίτες της. Αυτός ο δεσμός ενισχύεται καθημερινά από τους Ισπανούς ευρωβουλευτές, που φέρνουν την Ισπανία στην καρδιά των ευρωπαϊκών συζητήσεων, ηγούνται πολλών από τους νόμους που ψηφίζουμε και διασφαλίζουν ότι η Ευρώπη αποδίδει με τρόπους που οι πολίτες μπορούν να δουν και να νιώσουν. Η Ισπανία έχει κάθε λόγο να είναι περήφανη για τους εκπροσώπους της.
Ωστόσο, ο κόσμος γύρω μας έχει αλλάξει ριζικά. Ζούμε σε έναν νέο κόσμο, που διαμορφώνεται από τον πόλεμο στην ήπειρό μας, την αστάθεια στη γειτονιά μας, τον αυξανόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό, τις συχνότερες φυσικές καταστροφές και τη ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη. Οι πολίτες το βιώνουν αυτό στην καθημερινότητά τους: στο κόστος ζωής, στις τιμές της ενέργειας, στην πρόσβαση στη στέγη και σε προσιτές υπηρεσίες. Νιώθουν ανασφάλεια και αβεβαιότητα, που επηρεάζουν τις καθημερινές τους αποφάσεις.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Αυτού Μεγαλειότητα ο Βασιλιάς Φελίπε μίλησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και είπε:
“Ποτέ άλλοτε, όσο σε αυτούς τους σκοτεινούς καιρούς, η ιδέα της Ευρώπης δεν υπήρξε τόσο αναγκαία”.
Με αυτά τα λόγια αποτύπωσε την πραγματικότητα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη και το κατεπείγον της στιγμής. Μας υπενθύμισε ότι δεν είναι καιρός για δισταγμούς ή εφησυχασμό, αλλά για ευθύνη.
Σε αυτόν τον νέο κόσμο, ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο: η Ευρώπη δεν μπορεί να μένει στάσιμη. Πρέπει να κάνει ένα βήμα μπροστά. Η Γροιλανδία μας το δίδαξε αυτό.
Και αυτό ακριβώς κάναμε. Μείναμε ενωμένοι στη στήριξή μας προς την Ουκρανία και θα συνεχίσουμε. Συνεργαστήκαμε πιο στενά από ποτέ στον τομέα της άμυνας. Ανοίξαμε νέες εμπορικές ευκαιρίες. Και αρχίσαμε να απομακρύνουμε εμπόδια που κρατούσαν πίσω ανθρώπους και επιχειρήσεις.
Όμως αυτό ακόμη δεν αρκεί. Ο ρυθμός των αλλαγών γύρω μας είναι ταχύτερος από τον ρυθμό των αποφάσεών μας. Αν η Ευρώπη θέλει να διαμορφώσει το μέλλον της, πρέπει να είναι έτοιμη: να σκεφτεί πιο τολμηρά, να κινηθεί πιο γρήγορα και να αποδεχθεί ότι η πρόοδος συχνά ξεκινά από εκείνους που είναι έτοιμοι να προχωρήσουν μπροστά μαζί.
Αυτός ο ρεαλιστικός πραγματισμός είναι που πρέπει να καθορίσει την πορεία μας.
Στις χώρες του Μπένελουξ, στη Βαλτική, εδώ στην Ιβηρική Χερσόνησο, τα κράτη μέλη έρχονται πιο κοντά σε όλους τους τομείς, από την ενέργεια και την άμυνα έως τις μεταφορές. Από την Ενιαία Αγορά και το Σένγκεν μέχρι το ευρώ και τις διευρύνσεις, η Ευρώπη πάντα προχωρούσε επειδή κάποιοι τόλμησαν να ηγηθούν και άλλοι ακολούθησαν όταν ήταν έτοιμοι. Έτσι εξελίσσεται η Ευρώπη: αγκαλιάζοντας το εφικτό και όχι φοβούμενη την αλλαγή.
Βρισκόμαστε ξανά σε μια τέτοια στιγμή. Τη ζούμε σήμερα.
Οι πολίτες το καταλαβαίνουν. Θέλουν μια Ευρώπη που τους κρατά ασφαλείς, που απλοποιεί τη ζωή, που δημιουργεί ευκαιρίες, που στηρίζει ποιοτικές θέσεις εργασίας και που στέκεται δίπλα τους όταν έρχονται κρίσεις. Θέλουν μια Ευρώπη που διαχειρίζεται τη μετανάστευση με τρόπο δίκαιο αλλά και αποφασιστικό. Ψήφισαν για μια Ευρώπη που ακούει και για μια Ευρώπη που δρα. Και αν η Ευρώπη θέλει να δράσει, πρέπει να είναι μια Ευρώπη που κινείται.
Το να ανταποκριθούμε σε αυτή την προσδοκία δεν είναι εύκολο. Απαιτεί να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα και να επενδύουμε στις επιλογές που διαμορφώνουν το μέλλον της Ευρώπης.
Σημαίνει, πρώτα απ’ όλα, να ολοκληρώσουμε επιτέλους την Ενιαία Αγορά, καταργώντας τα εμπόδια που εξακολουθούν να κατακερματίζουν την οικονομία μας και να αναστέλλουν την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και τον ανταγωνισμό. Αυτό ισχύει ιδίως για στρατηγικούς τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες, όπου η κλίμακα, οι διασυνοριακές επενδύσεις και ο πραγματικός ανταγωνισμός είναι απολύτως αναγκαία, αν η Ευρώπη θέλει να σταθεί ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σημαίνει να πάρουμε στα σοβαρά το τραπεζικό σύστημα, τις κεφαλαιαγορές και τη δημιουργία μιας Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ώστε οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις να κατευθύνονται στην ευρωπαϊκή καινοτομία και οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτύσσονται και να μεγαλώνουν εδώ, στην Ευρώπη, σε αυτή την ήπειρο. Σημαίνει πρωτοβουλίες όπως το 28ο καθεστώς και ένα ευρωπαϊκό χρηματιστήριο να πάψουν να είναι θεωρία και να γίνουν πράξη.
Σημαίνει να οικοδομήσουμε μια πραγματική, ουσιαστική Ενεργειακή Ένωση: να διασυνδέσουμε καλύτερα τα δίκτυά μας, να ενισχύσουμε την ασφάλεια του εφοδιασμού και να μειώσουμε τις τιμές για τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις.
Σημαίνει να εφαρμόσουμε το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση, να κλείσουμε τα κενά και να αντιμετωπίσουμε από κοινού την παράτυπη μετανάστευση, αναζητώντας κοινές λύσεις που να βασίζονται στις αξίες μας, με τρόπο δίκαιο αλλά και αποφασιστικό. Έτσι απαντάμε σε μία από τις βασικές ανησυχίες των πολιτών, σε ένα ζήτημα που αφορά κάθε κράτος μέλος.
Σημαίνει επίσης να ενισχύσουμε τον ρόλο της Ευρώπης στο παγκόσμιο εμπόριο, αξιοποιώντας συνεργασίες με χώρες και περιοχές όπως ο Καναδάς, το Μεξικό, η Mercosur, οι χώρες του Κόλπου και η Ινδία, ενώ ταυτόχρονα αναζητούμε νέες ευκαιρίες στη συμμαχία μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διατλαντική σχέση παραμένει η σημαντικότερη οικονομική εταιρική σχέση στον κόσμο. Έχει οικονομικό και στρατηγικό νόημα, γιατί εδώ και δεκαετίες έχει προσφέρει ειρήνη και ευημερία. Αυτό, όμως, μπορεί να συνεχίσει να ισχύει μόνο μέσα σε ένα πνεύμα αμοιβαίου σεβασμού και κατανόησης. Και όταν δοκιμαζόμαστε, οφείλουμε να το υπερασπιζόμαστε με τη σαφήνεια αξιών και την αποφασιστικότητα που πάντοτε μας χαρακτήριζαν.
Η μεγάλη εικόνα σημαίνει επίσης μια εποικοδομητική και σίγουρη προσέγγιση στη σχέση μας με το Ηνωμένο Βασίλειο. Δέκα χρόνια μετά το Brexit – και είναι πράγματι δέκα χρόνια – και σε έναν κόσμο που έχει αλλάξει τόσο βαθιά, η Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο χρειάζονται έναν νέο τρόπο συνεργασίας: στο εμπόριο, στους δασμούς, στην έρευνα, στην κινητικότητα, καθώς και στην ασφάλεια και την άμυνα. Έχει να κάνει με το να κοιτάξουμε μπροστά και να κάνουμε ό,τι έχει νόημα σήμερα, τόσο για την Ευρώπη όσο και για το Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι καιρός να ξορκίσουμε τα φαντάσματα του παρελθόντος, να επανεκκινήσουμε τη συνεργασία μας και να βρούμε λύσεις μαζί. Αυτός είναι ο ρεαλιστικός πραγματισμός, ριζωμένος στις αξίες, που μπορεί να μας οδηγήσει όλους μπροστά, μαζί.
Σημαίνει ακόμη να κάνουμε τα επόμενα βήματα προς μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή άμυνα, ενισχύοντας τις δικές μας δυνατότητες και τη συνεργασία μας, και δουλεύοντας στενά με τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ, ώστε η Ευρώπη -ώστε εμείς- να μπορούμε να προστατεύουμε καλύτερα τους πολίτες μας. Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την πραγματικότητα των καιρών ούτε την υπαρξιακή ανάγκη για αποφασιστική δράση. Γιατί αυτή είναι η στιγμή της Ευρώπης.
Η ασφάλεια σημαίνει επίσης να αντιμετωπίζουμε σοβαρά τη διεύρυνση. Πολλές χώρες στα Δυτικά Βαλκάνια είναι έτοιμες να προχωρήσουν και η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη επίσης. Η διεύρυνση δεν είναι φιλανθρωπία. Είναι ένα από τα ισχυρότερα γεωπολιτικά εργαλεία που διαθέτουμε. Δεν υπάρχει ισχυρότερη και μακροπρόθεσμη εγγύηση ειρήνης στην ήπειρό μας από την πλήρη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρών που μοιράζονται τις αξίες μας.
Το να είμαστε ξεκάθαροι για το πού στεκόμαστε σημαίνει και να δρούμε όταν οι περιστάσεις το απαιτούν. Ας πάρουμε το παράδειγμα του Ιράν. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πίεσε ώστε οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης να ενταχθούν στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων. Η απόφαση αυτή ελήφθη τελικά ομόφωνα την περασμένη εβδομάδα – και ευχαριστώ και την Ισπανία γι’ αυτό. Είμαι περήφανη που ηγηθήκαμε αυτής της προσπάθειας. Διότι αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, το έκανε ενωμένη και, ως αποτέλεσμα, αποδυνάμωσε την ικανότητα του ιρανικού καθεστώτος να δρα με ατιμωρησία, διακόπτοντας τις πηγές χρηματοδότησής του και καθιστώντας απολύτως σαφές ότι δεν υπάρχει ασφαλές καταφύγιο στην Ευρώπη για όσους ευθύνονται για αποτρόπαια εγκλήματα.
Όταν η Ευρώπη δρα ενωμένη -όπως το είδαμε με τη Γροιλανδία πριν από τρεις εβδομάδες, όπως το είδαμε με το Ιράν την περασμένη εβδομάδα- όταν δρούμε μαζί, είμαστε εξαιρετικά αποτελεσματικοί.
Γνωρίζουμε ότι η Ευρώπη λειτουργεί μόνο όταν οι πολίτες νιώθουν συνδεδεμένοι μαζί της, όταν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε αυτήν, όταν βλέπουν ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται επειδή οι ίδιοι το ζήτησαν και επειδή ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους, και όταν διαπιστώνουν απτά αποτελέσματα στην καθημερινή τους ζωή. Όταν αυτή η σύνδεση εξασθενεί, οι άνθρωποι αρχίζουν να απομακρύνονται. Και, ειλικρινά, αυτό είναι κάτι που η Ευρώπη δεν μπορεί να αντέξει. Γι’ αυτό και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελεί έναν κρίσιμο συνδετικό κρίκο, τόσο για εσάς όσο και για τους πολίτες που εκπροσωπείτε, μέσω των αποφάσεων που λαμβάνουμε.
Αυτό, με λίγα λόγια, είναι το έργο που έχουμε μπροστά μας: να σταθούμε στο ύψος της στιγμής. Να αντιστοιχίσουμε τις αξίες μας με πράξεις. Να προσαρμοστούμε σε αυτόν τον νέο κόσμο χωρίς να χάσουμε ό,τι κάνει την Ευρώπη άξια υπεράσπισης. Και να τα κάνουμε όλα αυτά μαζί.
Κλείνω με το αρχικό μου μήνυμα: Είμαστε Ευρώπη. Και όταν είμαστε μαζί, είμαστε ανίκητοι.
Ζήτω η Ισπανία!
Ζήτω η Ευρώπη!».
