Επιμέλεια Ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας δήλωσε στους ηγέτες της ΕΕ, κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής την περασμένη εβδομάδα, ότι μια συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ τον είχε σοκάρει λόγω της ψυχολογικής κατάστασης του προέδρου των ΗΠΑ, σύμφωνα με πέντε Ευρωπαίους διπλωμάτες που ενημερώθηκαν για τη συζήτηση.
Ο Ρόμπερτ Φίτσο, ένας από τους λίγους ηγέτες της ΕΕ που συχνά υποστηρίζουν τη στάση του Τραμπ σχετικά με τις αδυναμίες της Ευρώπης, εξέφρασε ανησυχία για την «ψυχολογική κατάσταση» του προέδρου, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες.
Ο ίδιος χρησιμοποίησε τη λέξη «επικίνδυνος» για να περιγράψει τον τρόπο που φάνηκε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια της κατ’ ιδίαν συνάντησής τους στο κτήμα Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα στις 17 Ιανουαρίου, όπως ανέφεραν οι δύο διπλωμάτες.
Η συζήτηση μεταξύ του Φίτσο και των Ευρωπαίων ομολόγων του πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 22 Ιανουαρίου, στο περιθώριο μιας έκτακτης συνόδου κορυφής της ΕΕ που διοργανώθηκε για να συζητηθούν οι διατλαντικές σχέσεις, μετά τις απειλές του Τραμπ να κατασχέσει τη Γροιλανδία.
Οι ηγέτες χρησιμοποίησαν τη συνάντηση για να μετριάσουν τις εντάσεις, καθώς μια ημέρα νωρίτερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε αποσύρει την απειλή του να επιβάλει δασμούς σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες.
Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός έκανε τις παρατηρήσεις του σε ξεχωριστή, άτυπη συνάντηση μεταξύ ορισμένων ηγετών και κορυφαίων αξιωματούχων της ΕΕ, όχι κατά τη διάρκεια των επίσημων συνομιλιών στρογγυλής τραπέζης, ανέφεραν οι διπλωμάτες.
Αν και κανένας από τους διπλωμάτες που μίλησαν στο POLITICO δεν ήταν παρών, οι ηγέτες τους, τούς ενημέρωσαν ξεχωριστά για το περιεχόμενο της συνομιλίας λίγο αργότερα.
Όλοι οι διπλωμάτες διατήρησαν την ανωνυμία τους, ώστε να συζητήσουν τις εμπιστευτικές ανταλλαγές μεταξύ των ηγετών. Προέρχονται από τέσσερις διαφορετικές κυβερνήσεις της ΕΕ, ενώ ο πέμπτος είναι ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ. Όλοι δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν τις λεπτομέρειες όσων είχε πει ο Τραμπ στον Φίκο, τα οποία προκάλεσαν την αντίδρασή του.
Τα σχόλια του Φίτσο έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ανήκει στους πιο φιλο-Τραμπ πολιτικούς της Ευρώπης, προβάλλοντας την πρόσβασή του στον πρόεδρο των ΗΠΑ σε βίντεο στο Facebook μετά τη συνάντηση στο Μαρ-α-Λάγκο και εκφράζοντας τη στήριξή του στην πολιτική της Ουάσιγκτον στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας.
Πριν από ένα χρόνο, ο Φίτσο είχε μιλήσει στο Συνέδριο Πολιτικής Δράσης των Συντηρητικών, δηλώνοντας στους Αμερικανούς ότι «ο πρόεδρός σας προσφέρει στην Ευρώπη μια σπουδαία υπηρεσία».
Την Τετάρτη, ο Φίτσο αναφέρθηκε στο X, λέγοντας: «Πρέπει να απορρίψω κατηγορηματικά τα ψέματα του portal POLITICO σχετικά με το πώς αξιολόγησα τη συνάντησή μου με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ σε μια άτυπη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες. Κανείς δεν άκουσε τίποτα, κανείς δεν είδε τίποτα, δεν υπάρχουν μάρτυρες, αλλά το POLITICO δεν δίστασε να σκαρφιστεί ψέματα».
Ο ίδιος τόνισε ότι «δεν μίλησε στην άτυπη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες» και πρόσθεσε: «Συμφωνώ με πολλές στρατηγικές του προέδρου των ΗΠΑ, αλλά με κάποιες όχι. Ειλικρινά περίμενα ότι μετά την αιχμηρή δήλωσή μου για τη Βενεζουέλα, η επίσκεψή μου στις ΗΠΑ θα ακυρωνόταν. Αυτό δεν συνέβη, γεγονός που με κάνει να εκτιμώ ακόμη περισσότερο τη συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ».
Η Άννα Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, δήλωσε: «Πρόκειται για εντελώς ψευδείς ειδήσεις από ανώνυμους Ευρωπαίους διπλωμάτες που προσπαθούν να είναι σχετικοί. Η συνάντηση στο Μαρ-α-Λάγκο ήταν θετική και παραγωγική».
Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης που συμμετείχε στη συνάντηση με τον Τραμπ και τον Φίτσο, και θέλησε να παραμείνει ανώνυμος, είπε ότι δεν υπήρξε καμία αμήχανη στιγμή ή άσχετη συζήτηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνάντηση, που είχε ζητήσει ο Φίτσο, ήταν ευχάριστη και κανονική, περιλαμβάνοντας κάποιες ανάλαφρες συζητήσεις που απαθανατίστηκαν από φωτογράφο του Λευκού Οίκου.
Ωστόσο, ένας από τους Ευρωπαίους διπλωμάτες δήλωσε ότι ο Φίτσο φάνηκε να έχει «τραυματιστεί» από τη συνάντηση, ενώ ένας άλλος ανέφερε ότι ο Φίτσο χαρακτήρισε τον Τραμπ ως «τρελό», χρησιμοποιώντας τα λόγια που τους μετέφερε ο ίδιος ο ηγέτης τους.
Οι προσωπικές ανησυχίες του Φίτσο έρχονται σε αντίθεση με τη δημόσια περιγραφή της επίσκεψής του στο Μαρ-α-Λάγκο, την οποία παρουσίασε μέσω επίσημης ανάρτησης στο Facebook. Σε αυτό το βίντεο, ο Φίτσο ανέφερε ότι η πρόσκλησή του στην κατοικία του Τραμπ στη Φλόριντα αποτελούσε σημάδι «υψηλού σεβασμού και εμπιστοσύνης» από τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Οι δύο ηγέτες συζήτησαν για την Ουκρανία, καθώς και για την κοινή τους άποψη ότι η ΕΕ βρίσκεται σε «βαθιά κρίση», κατά τη διάρκεια αυτών που ο Φίκο χαρακτήρισε «άτυπες και ανοιχτές συνομιλίες».
Ο Φίτσο, ο οποίος υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας για πυρηνικά όπλα με την Ουάσινγκτον κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στις ΗΠΑ, δεν αναφέρθηκε στους ισχυρισμούς του Τραμπ για τη Γροιλανδία ή στην επιχείρηση σύλληψης του ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, νωρίτερα τον Ιανουάριο.
Σημείωσε ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν σε ζητήματα όπως η Ουκρανία, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσινγκτον ζήτησε την άποψή του επειδή η Σλοβακία «δεν είναι παπαγάλος των Βρυξελλών», δηλαδή δεν απηχεί απλώς τις θέσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.
