Τη δυνατότητα να απαλλαγούν από το ΦΠΑ στην Ελλάδα έχουν και μικρές επιχειρήσεις άλλων κρατών-μελών της Ε.Ε. που διενεργούν συναλλαγές με επιχειρήσεις στη χώρα μας, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι ο συνολικός ετήσιος τζίρος τους δεν υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επισημαίνεται ότι το νέο ειδικό καθεστώς για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ μικρών επιχειρήσεων καθορίζεται με απόφαση του οικονομικού επιτελείου, στην οποία, μεταξύ άλλων, υπογραμμίζεται ότι δικαιούχοι της απαλλαγής είναι επιχειρήσεις υπό την προϋπόθεση ότι ο ετήσιος τζίρος εντός της Ένωσης δεν υπερέβη τόσο κατά το τρέχον, όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος, τις 100.000 ευρώ και ο ετήσιος τζίρος εντός του εσωτερικού της χώρας δεν υπερέβη τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος τις 10.000 ευρώ.
Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι το νέο πλαίσιο ισχύει μεν αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2025, όμως στην περίπτωση που μια επιχείρηση διαπιστωθεί πως δεν πληροί τους όρους της απαλλαγής, τότε της καταλογίζεται αναδρομικά ο ΦΠΑ που αναλογεί στις συναλλαγές στις οποίες δεν βεβαιώθηκε ΦΠΑ.
Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ουσιαστικά με το νέο καθεστώς στην Ελλάδα απαλλάσσονται οι επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο έως 10.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), οι οποίες ωστόσο μπορούν να διενεργούν συναλλαγές απαλλασσόμενες από τον ΦΠΑ με επιχειρήσεις άλλων χωρών της Ε.Ε., συνολικής αξίας μέχρι 100.000 ευρώ, και μέχρι του ορίου που ισχύει σε κάθε χώρα. Αντίστοιχα οι επιχειρήσεις των άλλων χωρών της Ε.Ε. μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές απαλλασσόμενες στην Ελλάδα έως του ποσού των 10.000 ευρώ.
Πώς οι προϋποθέσεις περιορίζουν το πλήθος των ωφελουμένων
Ειδικότερα, με βάση αναλυτικό οδηγό που εξέδωσε χθες η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, οι προϋποθέσεις εφαρμογής του εν λόγω ειδικού καθεστώτος (άρθρο 44β του Κώδικα ΦΠΑ) είναι οι εξής:
α) Η επιχείρηση θα πρέπει να έχει την έδρα της σε άλλο κράτος-μέλος και όχι στην Ελλάδα.
β) Ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός της Ένωσης να μην υπερβαίνει το ποσό των 100.000 ευρώ τόσο κατά το τρέχον ημερολογιακό έτος, όσο και κατά το προηγούμενο, γεγονός που εξετάζεται από τη φορολογική αρχή του κράτους-μέλους εγκατάστασης.
γ) Ο κύκλος εργασιών στο εσωτερικό της χώρας να μην υπερβαίνει το ποσό των 10.000 ευρώ τόσο κατά το τρέχον ημερολογιακό έτος, όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
δ) Η επιχείρηση θα πρέπει να έχει υποβάλει προηγούμενη κοινοποίηση στο κράτος-μέλος εγκατάστασής της στην οποία η Ελλάδα να περιλαμβάνεται στα κράτη-μέλη απαλλαγής.
Σε κάθε περίπτωση, η μικρομεσαία επιχείρηση που εφαρμόζει το διασυνοριακό καθεστώς πρέπει να υποβάλλει τριμηνιαίες αναφορές στο κράτος-μέλος εγκατάστασής της για τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται σε όλα τα κράτη-μέλη (ανεξάρτητα αν σε αυτά εφαρμόζει το καθεστώς ή όχι). Έτσι, δίνεται η δυνατότητα στο κράτος-μέλος εγκατάστασης να παρακολουθεί τον ετήσιο κύκλο εργασιών της μικρής επιχείρησης εντός της Ένωσης και επιτρέπει στο κράτος-μέλος απαλλαγής να επαληθεύει ότι εξακολουθούν να πληρούνται οι προϋποθέσεις απαλλαγής στο εσωτερικό του.
Στο πλαίσιο αυτό ως περιπτώσεις μη συμμόρφωσης του υποκείμενου λογίζονται:
α) η μη υποβολή τριμηνιαίας αναφοράς,
β) η εκπρόθεσμη υποβολή δύο ή περισσότερων συνεχόμενων τριμηνιαίων αναφορών,
γ) η εκπρόθεσμη υποβολή πέραν των τριάντα (30) ημερών μίας και μόνο τριμηνιαίας αναφοράς.
Σε κάθε περίπτωση πάντως υπάρχει και η οικειοθελής παύση εφαρμογής του διασυνοριακού καθεστώτος ΜμΕ, που ισχύει αν:
i. Η ΜμΕ διακόψει την επιχειρηματική της δραστηριότητα ή μεταφέρει την έδρα της εκτός Ελλάδας.
ii. Η ΜμΕ αποφασίσει να παύσει να εφαρμόζει το διασυνοριακό καθεστώς ΜμΕ ακόμα και αν συνεχίσει να εφαρμόζει το εγχώριο καθεστώς ΜμΕ μόνο στο κράτος-μέλος εγκατάστασης.
iii. Η ΜμΕ αποφασίσει να σταματήσει να εφαρμόζει το διασυνοριακό καθεστώς ΜμΕ σε ορισμένα κράτη-μέλη.
Με την επιφύλαξη της διακοπής της επιχειρηματικής δραστηριότητας και της μεταφοράς της έδρας, για την παύση χρήσης του καθεστώτος απαιτείται η υποβολή επικαιροποίησης προηγούμενης κοινοποίησης.
Η παύση τίθεται σε ισχύ από την πρώτη μέρα του επόμενου ημερολογιακού τριμήνου μετά τη λήψη της επικαιροποίησης της προηγούμενης κοινοποίησης και σε κάθε περίπτωση ταυτόχρονα με την ημερομηνία διακοπής των δραστηριοτήτων του υποκειμένου ή τη μεταφορά της εγκατάστασής του σε άλλο κράτος-μέλος.
Στην περίπτωση που η υποβολή της επικαιροποίησης της προηγούμενης κοινοποίησης πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα ενός ημερολογιακού τριμήνου η παύση αρχίζει να ισχύει από την πρώτη μέρα του δεύτερου μήνα του επόμενου ημερολογιακού τριμήνου.
Εξαιρέσεις εφαρμογής
Μια ΜμΕ είναι δυνατόν να υποχρεωθεί να παύσει το καθεστώς σε ένα ή περισσότερα από τα κράτη-μέλη απαλλαγής, όταν:
–συντελείται υπέρβαση του εθνικού ορίου απαλλαγής σε κάποιο/α κράτος/η-μέλος/η
–τροποποιείται το νομοθετικό πλαίσιο σε κάποιο/α κράτος/η-μέλος/η απαλλαγής με αποτέλεσμα να μην πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις εφαρμογής του
–η ΜμΕ υποβάλει επικαιροποίηση της προηγούμενης κοινοποίησης με την οποία δηλώνει τη μεταβολή των δραστηριοτήτων της, με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζεται η απαλλαγή είτε εν γένει σε κάποιο/α κράτος/η-μέλος/η απαλλαγής είτε βάσει κάποιου τομεακού ορίου απαλλαγής σε αυτό/ά.
Επιπλέον, είναι δυνατόν μια ΜμΕ να εξαιρεθεί εν γένει από την εφαρμογή του διασυνοριακού καθεστώτος ΜμΕ, με αποτέλεσμα να απενεργοποιηθεί ο ατομικός αριθμός ταυτοποίησης με το επίθημα «-ΕΧ», στις κατωτέρω περιπτώσεις:
–η ΑΑΔΕ τεκμαίρει ότι ο υποκείμενος έχει παύσει τη δραστηριότητά του ή έχει μεταφέρει την έδρα του,
–συντελείται υπέρβαση του ετήσιου ορίου των 100.000 ευρώ εντός της Ένωσης είτε βάσει της τελικής αναφοράς που υποβάλλει η ΜμΕ, είτε βάσει επικαιροποίησης προηγούμενης κοινοποίησης είτε βάσει στοιχείων που έχει στη διάθεσή της η ΑΑΔΕ,
–όλα τα κράτη-μέλη απαλλαγής ενημερώνουν την ΑΑΔΕ ότι ο υποκείμενος δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή της απαλλαγής στο εσωτερικό τους.
