Τα πολιτικά σκάνδαλα, που συνδέονται με τους επικεφαλής μιας κυβέρνησης, δεν είναι κάτι το άγνωστο στη χώρα μας. Ανά τα χρόνια, Έλληνες Πρωθυπουργοί έχουν παρανομήσει, και έχουν γίνει αντιληπτοί. Όμως, ελάχιστοι από αυτούς έχουν αναλάβει την ευθύνη, έστω και κατόπιν εορτής, όταν είναι πια αργά.
Στο βιβλίο του «Ήθος στην Πολιτική, νοθευμένη Δημοκρατία», ο Γιώργος Σούρλας αναφέρεται σε μια από τις σπάνιες περιπτώσεις που ένας πρώην πολιτικός ηγέτης παραδέχτηκε την πράξη του. Αυτός ήταν ο – τότε – πρώην πρωθυπουργός, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, που σε συζήτηση της Βουλής το 1996 είχε δηλώσει ότι ο διορισμός του αλευροβιομήχανου, Κωνσταντίνου Λούλη, σε διοικητή του Αγίου Όρους ήταν παράνομος.
Είναι να απορεί κανείς, αν ο εν ενεργεία πρωθυπουργός της χώρας μας, Κυριάκος Μητσοτάκης, θα παραδεχτεί ποτέ τα λάθη του, αντί να δηλώνει μονίμως άγνοια, σε όλες τις παραλήψεις και παρανομίες που έχουν λάβει χώρα υπό τη δική του ηγεσία. Με τη νεότερη, φυσικά, να είναι αυτή που αφορά τον Μακάριο Λαζαρίδη και το περίφημο «πτυχίο» του.
Ακολουθεί το σχετικό απόσπασμα από το βιβλίο του κ. Σούρλα:
3. ΟΤΑΝ ΟΙ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΟΥΝ
Δεν είναι σύνηθες φαινόμενο πρώην πρωθυπουργός απευθυνόμενος στην κυβέρνηση να αναφέρει ότι προβαίνει σε παράνομο διορισμό και ταυτόχρονα να ομολογεί ότι το ίδιο παράνομη ήταν και η απόφασή του για διορισμό διοικητή σε αντίστοιχη θέση. Συνήθως καταβάλλεται προσπάθεια από τους κατέχοντες θέσεις εξουσίας να αποσιωπούν ή να διαψεύδουν ότι πήραν παράνομες αποφάσεις. Όμως υπάρχουν και ορισμένες περιπτώσεις έκρηξης ειλικρίνειας, που ομολογούν ότι προέβησαν σε παράνομες αποφάσεις. Βέβαια, αυτό δεν τους απαλλάσσει των ευθυνών τους, δεν σημαίνει όμως ότι δεν πρέπει να σχολιάζονται και ιδιαίτερα να υπογραμμίζεται το γεγονός, όχι για να αποδοθεί η επιβαλλόμενη κατηγορία για την παρανομία, αλλά για να μην επαναλαμβάνονται παρόμοια ατοπήματα.
Χαρακτηριστική περίπτωση η συζήτηση στην Βουλή για τον παράνομο διορισμό του Σταύρου Ψυχάρη ως διοικητού του Αγίου Όρους από τον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη, όπου ο π. πρωθυπουργός Κων. Μητσοτάκης ομολογεί ότι και ο διορισμός από τον ίδιο του Κ. Λούλη ήταν παράνομος.
Οι παρανομίες άρχισαν να ξεδιπλώνονται, όταν στις 29-10-1996 συζητήθηκε ερώτηση του βουλευτού του Κουμμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος Λεωνίδα Αυδή σχετική με τον διορισμό του Σταύρου Ψυχάρη ως διοικητού του Αγίου Όρους. Η επίκαιρη ερώτηση είχε ως εξής:
«Απάντηση στο ερώτημα: Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο, δόθηκε για άλλη μια φορά τις τελευταίες ημέρες με τον διορισμό ως διοικητή του Αγίου Όρους του κ. Σταύρου Ψυχάρη, επίλεκτου στελέχους του συγκροτήματος Λαμπράκη. Έτσι η σημερινή κυβέρνηση, συνεχίζοντας την παράδοση που δημιούργησαν οι προηγούμενες, μετά: Την καθοδήγηση των πολιτιστικών εξελίξεων και του Μεγάρου Μουσικής. Τον έλεγχο της εισαγωγής στην παιδεία της τεχνολογίας της εκπαίδευσης. Τη χάραξη και διαχείριση των ορεινών όγκων της Αττικής κ.λπ. Αναθέτει τώρα στον κ. Χρ. Λαμπράκη και στο συγκρότημά του την εκπροσώπηση του Ελληνικού κράτους στην Κιβωτό της Ορθοδοξίας με τα ανυπολόγιστης ιστορικής σημασίας και αξίας ιστορικά και καλλιτεχνικά κειμήλια. Και προχωρεί η κυβέρνηση στην ενέργεια αυτή, παρόλο που σύμφωνα με σωρεία δημοσιευμάτων, που δεν έχουν διαψευσθεί, μοναστικοί και εκκλησιαστικοί παράγοντες, όταν δε διατυπώνουν ανοικτές αντιρρήσεις, εκφράζουν τουλάχιστον την δυσαρέσκειά τους για την εξέλιξη αυτή. Επιπλέον, δεν φαίνεται ότι ο κ. Σταύρος Ψυχάρης έχει όλα τα προσόντα, που απαιτούνται για τη θέση αυτή. Ερωτάται ο κύριος Υπουργός:
Με ποια προσόντα και με βάση ποιες διατάξεις έγινε ο διορισμός του κ. Ψυχάρη ως διοικητή του Αγίου Όρους: Είναι μέσα στις προθέσεις της κυβέρνησης να επανεξετάσει την απόφασή της, αφού αυτή συναντά αντιδράσεις εντός και εκτός του Αγίου Όρους, αλλά και επειδή ο νέος διοικητής δεν φαίνεται ότι διαθέτει ούτε το τυπικά προσόντα για τη θέση αυτή;».
Ο ερωτηθείς υπουργός Εξωτερικών τότε, ο Θ. Πάγκαλος, στην προσπάθειά του να πείσει την Εθνική Αντιπροσωπεία, είπε ότι ο Σταύρος Ψυχάρης διέθετε τα απαιτούμενα προσόντα και κατέθεσε επιστολή του πρύτανη Αιμ. Μεταξόπουλου (πρόκειται για τον πρύτανη, που αργότερα του επεβλήθη ποινή κάθειρξης 25 ετών για υπεξαίρεση 2,7 δισ. δραχμών – περί τα 8 εκατομμύρια ευρώ – που προορίζονταν για την υλοποίηση ευρωπαϊκού προγράμματος του εκπαιδευτικού ιδρύματος).
«Αθήνα, 18 Σεπτεμβρίου 1996
Προς διευθυντή της εφημερίδας «Το Βήμα» κ. Σταύρο Ψυχάρη
Αγαπητέ κύριε Ψυχάρη,
Με την παρούσα επανέρχομαι σε όσα συζητήσαμε προ ολίγων μηνών σχετικώς με την διδακτική συνεισφορά σας στο Τμήμα Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Παντείου Πανεπιστημίου. Κατόπιν συνεννοήσεως με τον πρόεδρο του Τμήματος καθηγ. Γ. Ανδρεάδη και με μικρή καθυστέρηση λόγω των ανώμαλων συνθηκών διεξαγωγής των εξετάσεων κατά το τρέχον ακαδημαϊκό έτος, σας προτείνω να διδάξετε κατά τα δύο εξάμηνα 1996-97, με σύμβαση του ΠΔ 407, στο εν λόγω Τμήμα, με το υψηλότερο επίπεδο αποδοχών που επιτρέπει πρόσφατη απόφαση του ΥΠΕΠΘ (αναπλ. Καθηγητή).
Είμαι βέβαιος, ότι θα ανταποκριθείτε θετικά και προσβλέπω σε μία άριστη συνεργασία. Για τα ζητήματα που αφορούν διδακτικής και τεχνικής φύσεως θέματα, θα επικοινωνήσει μαζί σας ο καθηγ. Γ. Ανδρεάδης το συντομότερο δυνατόν.
Ο Πρύτανης Καθηγ. ΑΙΜ. ΜΕΤΑΞΟΠΟΥΛΟΣ»
Από την επιστολή αυτή προκύπτει ότι δεν άνηκε ο Σταύρος Ψυχάρης στο διδακτικό προσωπικό του Παντείου Πανεπιστημίου. Απλά τον κάλεσε να διδάξει με το υψηλότερο επίπεδο αποδοχών αναπληρωτή καθηγητή. Δηλαδή ο πρύτανης βάσει των αποδοχών απένειμε τον τίτλο του αναπληρωτή καθηγητή στον Σταύρο Ψυχάρη και ο υπουργός τον απεδέχθη. Ο Θ. Πάγκαλος (Υπουργός Εξωτερικών) απευθυνόμενος στον ερωτώντα βουλευτή, είπε μεταξύ άλλων:
«Θα μου επιτρέψετε να σας πω ότι δεν έχετε πραγματικά το δικαίωμα να κρίνετε αυτήν την απόφαση εσείς, ο οποίος εκπροσωπείτε κόμμα το οποίο στήριξε την κυβέρνηση Τζαννετάκη, η οποία διόρισε στο Άγιο Όρος ως διοικητή τον αλευροβιομήχανο, Κ. Λούλη. Τότε δεν είχατε κανένα λόγο να διαμαρτυρηθείτε;».
Ο παριστάμενος στην συζήτηση, πρώην πρωθυπουργός Κων. Μητσοτάκης στο άκουσμα του ονόματος του Κ. Λούλη παρενέβη και τόνισε ότι:
«Θέλω να πω και στον κύριο υπουργό κάτι που είχα την ευκαιρία να το πω κατ’ ιδίαν. Να το πω και δημόσια, αφού προκάλεσε το θέμα. Και του Κ. Λούλη ο διορισμός (1989-1991) ήταν παράνομος, κύριε υπουργέ. Και γνωρίζετε καλώς ότι ο διορισμός του κ. Ψυχάρη είναι σαφώς παράνομος». Και συνέχισε: «Βεβαίως, με αφορά, διότι το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας στήριξε την κυβέρνηση Τζαννετάκη και το γνωρίζετε πολύ καλά, κύριε Πάγκαλε, και την επιλογή του Κ. Λούλη την έκανα εγώ. Και θα ήθελα απλώς να πω στον κύριο υπουργό των Εξωτερικών, ότι ο Κ. Λούλης ήταν μία κατεξοχήν πετυχημένη επιλογή. Πέτυχε πλήρως στο Άγιο Όρος».
(Πρακτικά Βουλής 29-10-1996).
Η ομολογία του Κων. Μητσοτάκη προκάλεσε στην αίθουσα έκπληξη και προβληματισμό. Έκπληξη για την ειλικρίνεια, όχι και τόσο συνηθισμένο φαινόμενο στην πολιτική. Προβληματισμό και εύλογα ερωτήματα, που περιμένουν ακόμα την απάντησή τους:
- Πώς είναι δυνατόν συνειδητά πρωθυπουργοί να παρανομούν και να συνδέονται αυτές οι αποφάσεις με ισχυρούς οικονομικούς ή εκδοτικούς παράγοντες σε μια περίοδο κορύφωσης της διαπλοκής;
- Πώς ο Στ. Ψυχάρης και ο Κ. Λούλης, επιτυχημένος δημοσιογράφος και επιχειρηματίας αντίστοιχα, ζήτησαν ή δέχτηκαν να τοποθετηθούν ως διοικητές στο Άγιο Όρος χωρίς να πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζει ο σχετικός νόμος;
- Πώς η Ιερά Κοινότητα δέχτηκε την τοποθέτηση διοικητών χωρίς τα προβλεπόμενα προσόντα;
Μετά από όλα αυτά που έρχονται στο φως της δημοσιότητας, ο πολίτης δεν δικαιούται άραγε να αναλογίζεται πόσες ακόμη είναι οι παρόμοιες περιπτώσεις παρανομιών, που δεν είναι εύκολο να δουν το φως της δημοσιότητας;
Όσο και να θέλει κανείς να σέβεται και να πειθαρχεί στους νόμους, αυτές οι περιπτώσεις κλονίζουν την εμπιστοσύνη του στους άρχοντες του τόπου και μπορούν να τον οδηγήσουν στην αμφισβήτηση της έννομης τάξης, πράγμα που σε ένα βαθμό αυτό συμβαίνει.
Όταν πρωθυπουργοί δεν σέβονται, αλλά καταστρατηγούν τους νόμους για ικανοποίηση φιλοδοξιών με εμφανείς σκοπούς, τότε με ποιο ηθικό δικαίωμα μπορούν να απαιτούν αυτό από τους άλλους; Δυστυχώς, ορισμένοι δεν διδάχτηκαν από τον Φώτιο Α’ τον Μέγα ότι:
«Το ήθος των αρχόντων γίνεται νόμος για τους υπηκόους των».
