Επιμέλεια: Γιάννα Μυράτ
Η απόφαση της Νότιας Αφρικής να απελάσει τον Ισραηλινό διπλωμάτη Άριελ Σάιντμαν ακολούθησε αποτυχημένες προσπάθειες εμπλοκής της Δυτικής Ιερουσαλήμ σε διάφορα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων ενεργειών που υπονομεύουν την κυριαρχία της Πρετόρια, δήλωσε αξιωματούχος.
Την Παρασκευή, ο Σάιντμαν, επιτετραμμένος του Ισραήλ στην Πρετόρια, έλαβε 72 ώρες προθεσμία για να φύγει από τη Νότια Αφρική αφού κηρύχθηκε persona non grata. Το Τμήμα Διεθνών Σχέσεων και Συνεργασίας της Πρετόρια (DIRCO) ανέφερε παραβιάσεις διπλωματικών κανόνων και «προσβλητικές επιθέσεις» στον Πρόεδρο της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόσα, από την Ισραηλινή Πρεσβεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως δικαιολογία για το μέτρο.
«Αυτό το αποφασιστικό μέτρο έπεται μιας σειράς απαράδεκτων παραβιάσεων διπλωματικών κανόνων και πρακτικών που αποτελούν άμεση αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Νότιας Αφρικής. Αυτές οι παραβιάσεις περιλαμβάνουν… σκόπιμη αποτυχία ενημέρωσης του DIRCO για υποτιθέμενες επισκέψεις ανώτερων Ισραηλινών αξιωματούχων», ανέφερε το υπουργείο σε δήλωση.
«Τέτοιες ενέργειες συνιστούν κατάφωρη κατάχρηση διπλωματικών προνομίων και θεμελιώδη παραβίαση της Σύμβασης της Βιέννης. Έχουν υπονομεύσει συστηματικά την εμπιστοσύνη και τα πρωτόκολλα που είναι απαραίτητα για τις διμερείς σχέσεις», ανέφερε ακόμα το υπουργείο.
Σε ξεχωριστή δήλωση, ο εκπρόσωπος του DIRCO, Κρισπίν Φίρι, είπε ότι η ισραηλινή πρεσβεία έχει χρησιμοποιήσει για μια σειρά μηνών την πλατφόρμα X για να «υπονομεύσει την κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής και να δείξει πόσο ασεβής ήταν η συμπεριφορά της ισραηλινής κυβέρνησης».
Το Ισραήλ απάντησε ώρες αργότερα, ανακοινώνοντας αμοιβαία μέτρα, κηρύσσοντας τον Σον Έντουαρτ Μπίνεβελτ, εκπρόσωπο της Νότιας Αφρικής στην Παλαιστίνη, persona non grata και διατάζοντάς τον να φύγει εντός 72 ωρών.
Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι η κίνηση ήταν απάντηση στις «ψευδείς επιθέσεις της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ στη διεθνή σκηνή και στο μονομερές, αβάσιμο βήμα που έγινε εναντίον του Σάιντμαν».
Το υπουργείο είπε ότι «θα εξεταστούν πρόσθετα βήματα σε εύθετο χρόνο».
Η διπλωματική διαμάχη έρχεται εν μέσω της απότομης επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών σχετικά με τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα. Η Νότια Αφρική υπήρξε ένας από τους πιο ένθερμους επικριτές του Ισραήλ και έχει ασκήσει αγωγή κατά του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο.
Καμία κυβέρνηση δεν έχει επιβεβαιώσει εάν οι απελαθέντες διπλωμάτες έχουν ήδη αναχωρήσει από τις χώρες υποδοχής τους, αλλά οι προθεσμίες που ορίζονται στο διπλωματικό πρωτόκολλο έχουν παρέλθει.
Υπόθεση γενοκτονίας
Η Νότια Αφρική κατέθεσε προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης (ICJ) στα τέλη Δεκεμβρίου 2023, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι διέπραξε γενοκτονία στη βομβαρδισμένη περιοχή.
«Η Νότια Αφρική ανησυχεί σοβαρά για την κατάσταση των αμάχων που έχουν συλληφθεί στις παρούσες ισραηλινές επιθέσεις στη Λωρίδα της Γάζας λόγω της αδιάκριτης χρήσης βίας και της βίαιης απομάκρυνσης των κατοίκων», δήλωσε η χώρα εκείνη την εποχή.
Οι ειδικοί των Ηνωμένων Εθνών και οι κορυφαίες ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο έχουν επίσης ισχυριστεί ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα, όπου οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν σκοτώσει τουλάχιστον 71.660 ανθρώπους από τον Οκτώβριο του 2023 και βύθισαν τον θύλακα σε ανθρωπιστική κρίση.
Νοτιοαφρικανοί ακτιβιστές έχουν επίσης προκαλέσει την οργή Ισραηλινών αξιωματούχων επειδή κατηγόρησαν το Ισραήλ ότι διατηρεί ένα σύστημα απαρτχάιντ στη μεταχείριση των Παλαιστινίων – παρόμοιο με αυτό που υπήρχε στη Νότια Αφρική για δεκαετίες.
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα δήλωσε νωρίτερα αυτό το μήνα ότι το Ισραήλ διατηρεί «μια ιδιαίτερα σοβαρή μορφή φυλετικών διακρίσεων και διαχωρισμού που μοιάζει με το είδος του συστήματος απαρτχάιντ που έχουμε δει στο παρελθόν».
Την Παρασκευή, οι Οικονομικοί Μαχητές της Ελευθερίας, ένα κόμμα της νοτιοαφρικανικής αντιπολίτευσης, χαιρέτισε την απόφαση της κυβέρνησης να κηρύξει τον απεσταλμένο του Ισραήλ ως persona non grata.
«Από τις επανειλημμένες παραβιάσεις των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών, μέχρι την ανοιχτή περιφρόνηση των διεθνών δικαστηρίων, τις θρασύδειλες επιθέσεις κατά διπλωματών, δημοσιογράφων, εργαζομένων στον ανθρωπισμό και πολιτών στην Παλαιστίνη και πέρα από αυτήν, το Ισραήλ έχει καθιερωθεί ως ένα κράτος αδίστακτο που βασίζεται στον εκφοβισμό και την πρόκληση και όχι στον αμοιβαίο σεβασμό», ανέφερε.
Το κόμμα προέτρεψε τη Νότια Αφρική «να συνεχίσει να λαμβάνει τολμηρές, θέσεις αρχών κατά του απαρτχάιντ του Ισραήλ», μεταξύ άλλων με τη διακοπή όλων των διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων με τη χώρα.
