Θα μπορούσε το σχέδιο του Τραμπ κατά της δημοκρατίας να διαλύσει τις ΗΠΑ;

Πρώτη καταχώρηση: Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2020, 10:47
Θα μπορούσε το σχέδιο του Τραμπ κατά της δημοκρατίας να διαλύσει τις ΗΠΑ;

Σύνταξη-Επιμέλεια: Στέλιος Βασιλούδης

Γνωρίζουμε ότι η δημοκρατία των ΗΠΑ θα βρεθεί υπό δοκιμασία τον Νοέμβριο, αλλά τι γίνεται με τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες; Είναι πιθανό να μη διακυβεύεται μόνο η δημοκρατική υγεία της Αμερικής, αλλά και η ίδια η ακεραιότητα της χώρας;

Τέτοια λόγια ακούγονται υπερβολικά, αλλά ο κίνδυνος για το δημοκρατικό σύστημα των ΗΠΑ γίνεται όλο και πιο σαφής και παρών κάθε μέρα. Αυτή την εβδομάδα ο Ντόναλντ Τραμπ ρωτήθηκε αν δεσμεύεται για μια ειρηνική μεταβίβαση εξουσίας σε περίπτωση ήττας. Η απάντησή του: «Λοιπόν, θα πρέπει να δούμε τι θα συμβεί».

Αργότερα, ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε ότι φυσικά ο πρόεδρος θα αποδεχόταν το αποτέλεσμα μιας «ελεύθερης και δίκαιης εκλογής». Αλλά αυτή η διατύπωση περιείχε μια σιωπηρή προειδοποίηση: τι γίνεται αν αποφασίσει ότι οι εκλογές δεν ήταν «ελεύθερες και δίκαιες»; Σε τελική ανάλυση, ο Τραμπ έχει πει επανειλημμένα ότι, εάν κερδίσει ο Τζο Μπάιντεν, αυτό μπορεί να σημαίνει μόνο ότι οι εκλογές ήταν «νοθευμένες».

Το πώς θα μπορούσε αυτό να συμβεί παρουσιάστηκε αυτή την εβδομάδα σε ένα ανατριχιαστικό δοκίμιο του Barton Gellman στο Atlantic, με τίτλο «Οι εκλογές που θα μπορούσαν να κατακερματίσουν την Αμερική». Πολλοί από τους κινδύνους είναι πλέον οικείοι. Έχοντας επίγνωση ότι οι δημοσκοπήσεις τούς δείχνουν ανίκανους να κερδίσουν, οι Ρεπουμπλικανοί εργάζονται ήδη σκληρά για να υποσκάψουν τις διαδικασίες. Έχουν καθαρίσει τους εκλογικούς καταλόγους πιθανών Δημοκρατικών ψηφοφόρων. Έχουν ασχοληθεί με το ταχυδρομείο, για να εμποδίσουν τις επιστολικές ψήφους -που πιθανόν να ευνοούν τους Δημοκρατικούς- να φτάσουν εγκαίρως για καταμέτρηση.

Πολλοί, συμπεριλαμβανομένου του Τζο Μπάιντεν, έχουν παρεξηγήσει τη φύση της απειλής. Το θεωρούν αδιανόητο ότι ο Τραμπ μπορεί να αρνηθεί να εγκαταλείψει το Οβάλ Γραφείο εάν χάσει. Γενικά, καταλήγουν στο συμπέρασμα, όπως έχει πει ο Μπάιντεν, ότι σε αυτή την περίπτωση οι αρμόδιες αρχές «θα τον συνοδεύσουν από τον Λευκό Οίκο με συνοπτικές διαδικασίες».

Η χειρότερη περίπτωση ωστόσο δεν είναι ότι ο Τραμπ θα απορρίψει το εκλογικό αποτέλεσμα, αλλά το ότι ήδη χρησιμοποιεί τη δύναμή του για να αμφισβητήσει ένα αποφασιστικό αποτέλεσμα εναντίον του. Εάν χρησιμοποιήσει όλους τους μοχλούς και αν οι Ρεπουμπλικανοί σύμμαχοί του παίξουν τον ρόλο που τους αναθέτει, θα μπορούσε να εμποδίσει την παρουσίαση μιας νομικά ξεκάθαρης νίκης για τον Μπάιντεν, στο Κολέγιο των Εκλεκτόρων και στη συνέχεια στο Κογκρέσο. Θα μπορούσε, στη συνέχεια, να αποτρέψει τη δημιουργία συναίνεσης σχετικά με το αν υπάρχει αξιόπιστο αποτέλεσμα και να εκμεταλλευτεί αυτή την αβεβαιότητα για να διατηρήσει την εξουσία.

Μόλις κλείσουν οι κάλπες, η Ομάδα Τραμπ θα μπορούσε να διεκδικήσει τη νίκη βασιζόμενη μόνο στις προσωπικές ψήφους, το βράδυ των εκλογών -που πιθανόν να αποκλίνουν υπέρ των Ρεπουμπλικανών- αρνούμενος την καταμέτρηση των επιστολικών ψήφων. Η προσπάθεια να σταματήσει η καταμέτρηση είτε με αγωγές, είτε με σωματική παρεμπόδιση (μια τακτική που αναπτύχθηκε με επιτυχία στην περίφημη καταμέτρηση της Φλόριντα του 2000), θα μπορούσε να ακολουθήσει. Όπως υποστηρίζει ο Gellman, δεν είναι απλώς ότι ο Τραμπ θα αρνηθεί να παραδεχτεί την ήττα: θα χρησιμοποιήσει όλη τη δύναμη που έχει στη διάθεσή του για να «εμποδίσει την εμφάνιση μιας νομικά ξεκάθαρης νίκης του Μπάιντεν», αλλά και για «να αποτρέψει τη διαμόρφωση συναίνεσης για το αν υπάρχει ξεκάθαρο αποτέλεσμα».

Υπάρχει ένας άσος στα μανίκια των Ρεπουμπλικανών τόσο εξωφρενικός που κανείς δεν έχει σκεφτεί να το χρησιμοποιήσει μέχρι τώρα. Είναι τεχνικό και έχει ως εξής: ο πρόεδρος επιλέγεται από ένα Εκλεκτορικό Κολέγιο που αποτελείται από εκλέκτορες από τις 50 πολιτείες. Για περισσότερο από έναν αιώνα, αυτοί οι εκλέκτορες επιλέγονται έτσι ώστε να αντικατοπτρίζουν τον νικητή της λαϊκής ψήφου σε μια πολιτεία. Ωστόσο, αξιωματούχοι των Ρεπουμπλικανών σημειώνουν πως δεν υπάρχει τίποτα στο σύνταγμα που να λέει ότι πρέπει να είναι έτσι. Τα νομοθετικά σώματα -τα μίνι κοινοβούλια κάθε Πολιτείας- έχουν τη δύναμη να επιλέγουν οι ίδιοι τους εκλέκτορες. Και μαντέψτε τι: οι Ρεπουμπλικανοί ελέγχουν τα νομοθετικά σώματα στις έξι πιο κρίσιμες Πολιτείες. Εάν δηλώσουν ότι η επίσημη ψηφοφορία που δείχνει νικητή τον Μπάιντεν είναι αναξιόπιστη -με την αιτιολογία ότι, όπως λέει ο Τραμπ, όλες οι ταχυδρομικές ψήφοι είναι ύποπτες-, δεν υπάρχει τίποτα που να τους εμποδίζει να επιλέξουν μια σειρά εκλεκτόρων υπέρ του Τραμπ, ισχυριζόμενοι ότι αυτό αντικατοπτρίζει την αληθινή θέληση του κόσμου. Ακούγεται σαν ελιγμός τύπου Λουκασένκο; Πραξικόπημα ενάντια στη δημοκρατία; Αυτό ακριβώς θα ήταν. 

Σίγουρα το ανώτατο δικαστήριο δεν θα επέτρεπε ποτέ κάτι τέτοιο να συμβεί. Όμως, την περασμένη εβδομάδα, δημιουργήθηκε μια κενή θέση σε αυτό το δικαστήριο. Ο Τραμπ σχεδιάζει να αντικαταστήσει τη Ρουθ Μπέιντερ Γκίνσμπουργκ με ταχύτητα, στοχεύοντας να θέσει τον δικό του επιλεγμένο δικαστή εγκαίρως, για να διευθετήσει τυχόν υποθέσεις που σχετίζονται με τις εκλογές υπέρ του. Και αυτό το δηλώνει ανοιχτά.

Το πρόβλημα είναι ότι οι Δημοκρατικοί είναι ανίκανοι να σταματήσουν έναν πρόεδρο και ένα κόμμα που δεν διστάζουν να σπάσουν κάθε προστατευτικό κιγκλίδωμα της δημοκρατίας με περισσή υποκρισία. Τον Μάρτιο του 2016, οι Ρεπουμπλικανοί της Γερουσίας αρνήθηκαν να δεχτούν σε ακρόαση τον υποψήφιο του Μπαράκ Ομπάμα για το ανώτατο δικαστήριο, επιμένοντας ότι θα ήταν αντιδεοντολογικό να διοριστεί ένας τόσο υψηλόβαθμος δικαστής σε ένα έτος εκλογών. Ωστόσο τώρα δεν έχουν πρόβλημα να εγκρίνουν την επιλογή του Τραμπ, λίγες εβδομάδες πριν από την ημέρα των εκλογών.

Το αποτέλεσμα είναι ότι σύντομα θα υπάρξει δεξιά πλειοψηφία 6-3, στο ανώτατο δικαστήριο των ΗΠΑ, έτοιμη να ανατρέψει εμβληματικές αποφάσεις-ορόσημο, σχετικά με την υγειονομική περίθαλψη ή το δικαίωμα στην άμβλωση και να ανατρέψει τη δράση για την κλιματική αλλαγή. Επιπλέον, μια έδρα στο ανώτατο δικαστήριο είναι ισόβια και αρκετοί από αυτούς τους δεξιούς δικαστές είναι σχετικά νέοι. Αυτή η πλειοψηφία 6-3 θα μπορούσε να ισχύσει για δεκαετίες.

Η εκλογική μάχη δεν θα περιοριστεί στην αίθουσα των δικαστηρίων. Οι κριτές των τοπικών εκλογών θα μπορούσαν κάλλιστα να κατονομαστούν και να λοιδορηθούν ως πράκτορες του George Soros ή της Antifa. Τα επιθετικά πλήθη των αυτοαποκαλούμενων κηδεμόνων της ψηφοφορίας θα μπορούσαν να επαναδημιουργήσουν την «ταραχή των Brooks Brothers» του Μπους εναντίον Γκορ στη Florida, όταν οι διαδηλωτές που πληρώθηκαν από το περιβάλλον Μπους πραγματοποίησαν βίαιες διαμαρτυρίες που εμπόδισαν τα μέλη των εφορευτικών επιτροπών να ολοκληρώσουν την επανακαταμέτρηση των ψήφων στην Κομητεία Dade του Μαϊάμι.

Πράγματα όπως αυτό έχουν ήδη συμβεί, αν και σε μικρότερη κλίμακα από ό,τι μπορούμε να περιμένουμε, τον Νοέμβριο. Με τον Τραμπ πρέπει επίσης να αναρωτηθούμε: Τι θα μπορούσε να κάνει ένας αδίστακτος απερχόμενος πρόεδρος που δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ;

Ας υποθέσουμε ότι οι ορδές των υποστηρικτών του Τραμπ, στολισμένα με παραφερνάλια της Δεύτερης Τροποποίησης του Συντάγματος, συγκλίνουν σε εκλογικά κέντρα μεγάλων πόλεων, την ημέρα των εκλογών. Έχουν έρθει, λένε, για να ερευνήσουν αναφορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σχετικά με απάτες ψηφοφόρων. Σύντομα καταφθάνουν αντιφρονούντες, ξεσπούν ταραχές και πέφτουν πυροβολισμοί.

Αποτέλεσμα: Οι ψηφοφόροι φεύγουν ή δεν μπορούν να φτάσουν στις κάλπες. Τότε, ας υποθέσουμε ότι ο πρόεδρος κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ομοσπονδιακές δυνάμεις με στολή εκστρατείας, που σταθμεύουν κοντά εκ των προτέρων, αναλαμβάνουν να αποκαταστήσουν τον νόμο και την τάξη και να εξασφαλίσουν την ψηφοφορία. Εν μέσω συνεχιζόμενων συγκρούσεων, παραμένουν για να παρακολουθούν τις εξελίξεις. Κλείνουν τους δρόμους που οδηγούν στις κάλπες. Αναλαμβάνουν την εποπτεία των μη καταμετρημένων ψήφων, προκειμένου να διαφυλάξουν τα τεκμήρια απάτης.

«Ο πρόεδρος δεν μπορεί να ακυρώσει τις εκλογές, αλλά τι γίνεται αν πει: «Είμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και κλείνουμε αυτή την περιοχή για ένα χρονικό διάστημα λόγω της βίας που επικρατεί» ρωτά ο Norm Ornstein του American Enterprise Institute. 

Υπάρχουν παραλλαγές του εφιάλτη. Οι χώροι παρέμβασης θα μπορούσαν να είναι τα ταχυδρομεία. Η δικαιολογία θα μπορούσε να είναι μια υποτιθέμενη διαρροή πληροφοριών σχετικά με πλαστά ψηφοδέλτια που αποστέλλονται από την Κίνα.

Φυσικά, όλα αυτά είναι υποθέσεις. Αλλά κανένα από αυτά τα σενάρια δεν είναι πολύ μακριά από πράγματα που ο πρόεδρος έχει ήδη κάνει ή απειλεί να κάνει. Ο Τραμπ έστειλε την Εθνοφρουρά στην Ουάσινγκτον, τις δυνάμεις του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας στο Πόρτλαντ και το Σιάτλ κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων το καλοκαίρι, με το πρόσχημα της προστασίας των ομοσπονδιακών κτηρίων. Είπε ότι μπορεί να επικαλεστεί τον Νόμο περί εξέγερσης του 1807 και να «αναπτύξει τον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών» σε «πόλεις που διοικούνται από τους Δημοκρατικούς», προκειμένου να προστατεύσει τη «ζωή και την περιουσία». Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει ελάχιστη νομική βάση να παρέμβει κατά τη διάρκεια των εκλογών, οι οποίες διέπονται σε μεγάλο βαθμό από το κρατικό δίκαιο και διοικούνται από περίπου 10.500 τοπικές δικαστικές μονάδες, αλλά κανείς εξοικειωμένος με την άποψη του Γενικού Εισαγγελέα Bill Barr για την προεδρική εξουσία, δεν πρέπει να αμφιβάλλει ότι μπορεί να βρει νομικό έρεισμα για τις κινήσεις του Τραμπ.

Οποιαδήποτε μέρα μετά τις 3 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος και οι σύμμαχοί του θα μπορούσαν να στείλουν το μήνυμα ότι η νόμιμη διαδικασία έχει τελειώσει και οι Δημοκρατικοί αρνούνται να τιμήσουν τα αποτελέσματα. Τον Ιούλιο έγραψε στο Twitter: «Πρέπει να γνωρίζουμε τα αποτελέσματα των εκλογών τη νύχτα των εκλογών, όχι ημέρες, μήνες ή ακόμα και χρόνια αργότερα!».

Όμως προκύπτει μια σκοτεινή ερώτηση. Τι θα κάνει η ολοένα και πιο προοδευτική πλειοψηφία των ΗΠΑ εάν αξιωματούχοι του κράτους επανεγκαταστήσουν τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο αψηφώντας τους ψηφοφόρους; Τι θα κάνουν εάν αυτό το δικαστήριο 6-3 ανατρέψει την απόφαση Roe v Wade και απαγορεύσει την άμβλωση σε ολόκληρη τη χώρα;

Σκεφτείτε για λίγο, πώς προκύπτει αυτή η κατάσταση: είναι επειδή η Γερουσία επιλέγει τους δικαστές και η Γερουσία κατοχυρώνει την εξουσία της μειονότητας. Με δύο γερουσιαστές ανά πολιτεία, το μικροσκοπικό Γουαϊόμινγκ (πληθυσμός: 600.000) έχει την ίδια εκπροσώπηση με την τεράστια Καλιφόρνια (40 εκατομμύρια). Με βάση τις τρέχουσες τάσεις, το 70% των Αμερικανών θα εκπροσωπείται σύντομα από μόνο 30 γερουσιαστές, ενώ το 30% των μειονοτήτων θα έχει 70. Όταν πρόκειται για το δικαίωμά τους για ιατρική περίθαλψη ή για να απαλλάξουν τους δρόμους τους από στρατιωτικά όπλα επίθεσης, η αστική ποικιλόμορφη πλειοψηφία υπόκειται στο βέτο της αγροτικής, λευκής, συντηρητικής μειοψηφίας. Πόσο καιρό είναι αυτό βιώσιμο; Πόσο καιρό θα αποδεχθεί μια γυναίκα, στην Καλιφόρνια, την παρουσία όπλων στους δρόμους και την απουσία δικαιωμάτων άμβλωσης, γιατί αυτό θέλει μια μειονότητα ψηφοφόρων σε μικρές, υπερεκπροσωπούμενες πολιτείες; 

Σοβαροί άνθρωποι έχουν αρχίσει να θέτουν αυτή την ερώτηση. Ο Gary Gerstle, καθηγητής Αμερικανικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, λέει ότι έχει ξεκινήσει να διαβάζει για χώρες που κάποτε είχαν δημοκρατία, αλλά την έχασαν - και ότι το κάνει, «για να κατανοήσει το μέλλον της Αμερικής». Αναρωτιέται κανείς μήπως οι προοδευτικές, «μπλε» Πολιτείες ενδέχεται, όλο και περισσότερο, να συνεχίσουν με τον δικό τους τρόπο - εξασκώντας το δικαίωμά τους να παρεκκλίνουν από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, καθώς οι θεσμοί της κινούνται όλο και πιο μακριά από τη δημοκρατία; Όπως, για παράδειγμα, όταν ο κυβερνήτης της Νέας Υόρκης, Andrew Cuomo, ανακοίνωσε ότι δεν θα δεχτεί κανένα ομοσπονδιακά εγκεκριμένο εμβόλιο Covid-19 για την Πολιτεία του έως ότου οι εμπειρογνώμονες της Νέας Υόρκης το εγκρίνουν. Αυτό, λέει ο Gerstle, θα μπορούσε να είναι προάγγελος των μελλοντικών πραγμάτων, συμπεριλαμβανομένης ίσως της αναβίωσης της προπολεμικής έννοιας της «ακύρωσης», σύμφωνα με την οποία οι διαφωνούσες Πολιτείες κηρύσσουν άκυρες τις αποφάσεις που λαμβάνονται στην Ουάσινγκτον. Θα ήταν μια ιστορική ανάκαμψη για την αμερικανική αριστερά: «Τα δικαιώματα των Πολιτειών» ήταν το κραυγαλέο σύνθημα του αποσχισμένου νότου, που υπερασπιζόταν το δικαίωμά του να είναι ρατσιστικό. Τώρα θα μπορούσε να γίνει το όπλο της φιλελεύθερης Αμερικής.

Στο βιβλίο του, Divided We Fall, ο συντηρητικός συγγραφέας David French έθεσε το -κάποτε ταμπού- ερώτημα για την «απειλή απόσχισης της Αμερικής», φανταζόμενος, για παράδειγμα, ένα «Calexit» όπου η Καλιφόρνια οδηγεί την απομάκρυνση των φιλελεύθερων δυτικών Πολιτειών μετά από την απόφαση ενός δεξιού ανώτατου δικαστηρίου να καταργήσει νόμο της Καλιφόρνιας για τον περιορισμό των όπλων. Από το θάνατο της Γκίνσμπουργκ και μετά, αυτό ακούγεται λιγότερο σαν δυστοπική φαντασία και περισσότερο σαν πρόβλεψη.

Τέτοια συζήτηση μπορεί να εμπίπτει στα όρια της φαντασίας. Ωστόσο, μια παρόμοια αντίδραση υπήρξε στο δοκίμιο του Andrei Amarlik, το 1970: «Θα επιβιώσει η Σοβιετική Ένωση μέχρι το 1984;». Εκείνη την εποχή, ακουγόταν παράλογο: φυσικά και η ΕΣΣΔ  θα ήταν εδώ για να μείνει. Αλλά το ερώτημα του Amarlik δεν ήταν υποθετικό. Είκοσι ένα χρόνια αφότου ετέθη, μια κάποτε πανίσχυρη υπερδύναμη βρισκόταν σε κομμάτια. Οι ωκεανοί ανεβαίνουν, οι αυτοκρατορίες πέφτουν - και ακόμα και η Αμερική δεν έχει ανοσία.

Πηγή: The Atlantic, The Guardian

Τελευταία ενημέρωση: Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2020, 11:06