Του Πολύβιου Κανέ
Η γαλλική Le Monde επιχειρεί με μία ανταπόκριση από την Ουάσιγκτον του Πιότρ Σμόλαρ, να ανασυνθέσει το πολιτικό τοπίο στο άμεσο περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ και βεβαίως εντός του κινήματος MAGA που είναι και το ζητούμενο τελικά, για να αντιληφθεί ο αναγνώστης το σύνθετο παρασκήνιο της Ουάσιγκτον, τρία εικοσιτετράωρα μετά την αμερικανική επιχείρηση στο Καράκας.
Πρωταγωνιστής σε αυτό το σύνθετο παρασκήνιο είναι ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. Γιός Κουβανέζων προσφύγων, μπορεί να θεωρηθεί πως είναι ο μεγάλος «νικητής» αυτής της επιχείρησης.
Μεγάλη εντύπωση και δεύτερες σκέψεις προκαλεί στους πολιτικούς διαδρόμους της αμερικανικής πρωτεύουσας η απουσία από το προσκήνιο του κατ’ εξοχήν προβεβλημένου, ακόμη και ως δελφίνου, Αντιπροέδρου Βανς από τις επίσημες δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ και των άμεσων συνεργατών του, μετά την επιδρομή στο Καράκας. Είναι φανερό τόσο από το πρωτόκολλο που εφαρμόστηκε, όσο και από την ουσία των δηλώσεων, πως τα «εύσημα» τα συγκέντρωσε ο Μάρκο Ρούμπιο και βεβαίως η στρατιωτική ηγεσία και όχι η παραδοσιακή πολιτική ηγεσία του κινήματος MAGA, που επιχειρεί να καπαρώσει ο αντιπρόεδρος Βανς.
Ο νικητής στο παρασκήνιο της υπόθεσης με την Βενεζουέλα, Μάρκο Ρούμπιο
Πέρα όμως από το παρασκήνιο υπάρχει και η πραγματικότητα. Και ο Μάρκο Ρούμπιο την εξέφρασε με ένα ανερυθρίαστα κυνικό τρόπο μιλώντας στο CBS. « Εδώ δεν είναι Μέση Ανατολή» είπε. « Εδώ είναι το Δυτικό Ημισφαίριο», πρόσθεσε.
Δηλαδή εδώ είναι η «πίσω αυλή των ΗΠΑ και είμαστε εμείς που κάνουμε ό,τι θέλουμε και αν χρειαστεί ξεριζώνουμε τα ζιζάνια. Τι άλλαξε άραγε από τον αμερικανο-ισπανικό πόλεμο στα τέλη του 19ου αιώνα και την κατάληψη της Κούβας, την δολοφονία του Αλιέντε στην Χιλή, τα πραξικοπήματα σε όλη την Λατινική Αμερική από το 1960 έως και το 1980 και τις επιδρομές στον Παναμά και την Γρανάδα;
Από το δόγμα Μονρόε στο δόγμα της Κοντολίζα Ράϊς, περνώντας από το δόγμα Τρούμαν – Μάρσαλ, στο δόγμα Κίσινγκερ και στο δόγμα Τζώρτζ Μπους του πρεσβύτερου, ένα αόρατο νήμα συνδέει τις φάσεις της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Τότε στον αμερικανο-ισπανικό πόλεμο κυριαρχούσε η κίτρινη ενημέρωση του μεγαλοεκδότη κ. Πούλιντζερ. Σήμερα κυριαρχεί η κίτρινη ενημέρωση του Fox News του μεγαλοεκδότη κ. Μέρντοχ.
Γράφει λοιπόν η Le Monde σε πρωτοσέλιδη ανάρτησή της, την Τρίτη 6 Ιανουαρίου, με τίτλο : «Βενεζουέλα: Ο Μάρκο Ρούμπιο στο επίκεντρο της αναδιαμόρφωσης του «δυτικού ημισφαιρίου» *: «Εδώ και τρεις ημέρες, ο Μάρκο Ρούμπιο, Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, είναι σε όλα τα κανάλια. Ο αντιπρόεδρος, J. D. Vance, αόρατος, περιορίζεται σε μηνύματα στα κοινωνικά δίκτυα. Η επίσημα φιλική αντιπαλότητα μεταξύ των δύο ανδρών που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν την πολιτική διαδοχή του κινήματος MAGA (Make America Great Again) μόλις πέρασε ένα σημαντικό στάδιο, με τη στρατιωτική επιχείρηση που διεξήχθη στη Βενεζουέλα, τη νύχτα της 2ας προς την 3η Ιανουαρίου. Λίγες ώρες αργότερα, ο Μάρκο Ρούμπιο στάθηκε στο πλευρό του Ντόναλντ Τραμπ για να σχολιάσει την απαγωγή του Προέδρου Νικολά Μαδούρο. Προσεκτικός στις διατυπώσεις του, την επόμενη μέρα συμμετείχε στις μεγάλες πολιτικές εκπομπές της Κυριακής στην τηλεόραση.
Με τα χέρια σταυρωμένα πάνω από το κεφάλι του Ντόναλντ Τραμπ, ο Μάρκο Ρούμπιο
«Αυτό δεν είναι εισβολή», είπε στο ABC. «Δεν καταλάβαμε μια χώρα». Στο CBS, απέρριψε τις ιστορικές συγκρίσεις με τις αμερικανικές αλλαγές καθεστώτος στη Μέση Ανατολή. «Όλος ο μηχανισμός της εξωτερικής πολιτικής πιστεύει ότι όλα είναι Λιβύη, όλα είναι Ιράκ, όλα είναι Αφγανιστάν. Εδώ δεν είναι Μέση Ανατολή και η αποστολή μας είναι διαφορετική. Είναι το δυτικό ημισφαίριο», υπονοώντας την ιστορική γεωπολιτική «αυλή» των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου είναι αυτές, δηλαδή οι ΗΠΑ, που ενεργούν όπως θέλουν και αν το αποφασίσουν «ξεριζώνουν τα ζιζάνια».
Ακούγοντας τον Μάρκο Ρούμπιο, η επιχείρηση φαίνεται να είναι φτιαγμένη στα μέτρα του. Η «σύλληψη» του Νικολά Μαδούρο; Δικαιολογείται από την ποινική δίωξή του για διακίνηση ναρκωτικών. Η ναυτική «καραντίνα» της Βενεζουέλας για να εμποδιστεί η κυκλοφορία των πετρελαιοφόρων; Επιτρέπεται από τις αμερικανικές κυρώσεις. Η συνέχεια; Είναι ασαφής. Αλλά αυτό δεν φαίνεται να ενοχλεί τον Υπουργό Εξωτερικών σε αυτό το στάδιο.
Σκίτσο από την προσαγωγή του Μαδούρο στο δικαστήριο του Μανχάταν, καθώς στις ΗΠΑ απαγορεύονται οι φωτογραφίες σε δικαστικές αίθουσες
Βασικό μέλος της προεδρικής ομάδας
Ο Marco Rubio, που για πολύ καιρό υποστήριζε τον Juan Guaido, ο οποίος θεωρείται ο πραγματικός νικητής των Εκλογών του 2019 έναντι του Nicolas Maduro, είναι υπεύθυνος για το καστ της Βενεζουέλας και την εξάρτηση της χώρας από απόσταση, μόνο με τη δύναμη της αποτροπής και του ναυτικού αποκλεισμού. Επισημαίνεται πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν αμερικανικά στρατεύματα στο έδαφος της Βενεζουέλας.
Μεταμόρφωση ή πτώση ;
Αυτή είναι η επιλογή που απομένει στο υπόλοιπο καθεστώς Μαδούρο, σε μια χώρα που πλέον διοικείται από την αντιπρόεδρο, Delcy Rodriguez. Το μήνυμα ισχύει και για τις χώρες της περιοχής, ξεκινώντας από την Κολομβία, το Μεξικό και την Κούβα.
Ενώ, κατά τον διορισμό του ως Υπουργού Εξωτερικών, πολλοί σχολιαστές προέβλεπαν έναν γρήγορο και θορυβώδες διαζύγιο με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Ρούμπιο ανεδείχθη σε βασικό μοχλό του προεδρικού μηχανισμού.
Επαγγελματίας, ερμητικά κλειστός, μυστικοπαθής , χωρίς διαρροές για εσωτερικές διαφωνίες. Αυτό ανταμείφθηκε με την ανάληψη της θέσης του Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας, μετά την αποχώρηση του Mike Waltz, και στη συνέχεια της θέσης του Διευθυντή των Εθνικών Αρχείων.
Σε πρώτο πλάνο ο γιός των Κουβανών μεταναστών
Ένα άλλο λάθος ήταν να τονιστεί η ασυμβατότητά του με τις βασικές αρχές του κινήματος MAGA. Ο ίδιος, πρώην Γερουσιαστής με νεοσυντηρητικές απόψεις, ήταν ταγμένος κατά των στρατιωτικών περιπετειών εκτός Αμερικής. Ο πόλεμος στο Ιράκ θεωρούνταν απόλυτα αποτρεπτικός: Λάθος λόγοι, λάθος εκτίμηση, καταστροφικές συνέπειες.
Γιος Κουβανών προσφύγων
Το 2015, ως υποψήφιος στις προκριματικές εκλογές των Ρεπουμπλικάνων, αυτός που ο Ντόναλντ Τραμπ αποκαλούσε περιφρονητικά «Μικρός Μάρκο» μίλησε ενώπιον του think tank Council on Foreign Relations. «Πρέπει να αναγνωρίσουμε το γεγονός ότι η χώρα μας είναι παγκόσμιος ηγέτης, όχι μόνο επειδή διαθέτει ανώτερα όπλα, αλλά και επειδή έχει ανώτερες επιδιώξεις. Η Αμερική είναι η πρώτη δύναμη στην ιστορία που κινείται από την επιθυμία να επεκτείνει την ελευθερία, και όχι μόνο το έδαφός της». Σε δέκα χρόνια, η αμερικανική υποχώρηση είναι βίαιη και η μεταστροφή του ομιλητή θεαματική. Ωστόσο, μια βαθιά και ιδεολογική σταθερά κινεί τον Μάρκο Ρούμπιο, γιο Κουβανών προσφύγων που έφτασαν στο Μαϊάμι (Φλόριντα) τη δεκαετία του 1950: ο αντικομμουνισμός του.
Ο πατέρας του εργαζόταν ως μπάρμαν σε δεξιώσεις, η μητέρα του ήταν νοικοκυρά και εργαζόταν ως καμαριέρα σε ξενοδοχείο. Μέχρι που ο αμερικανικός Τύπος αποκάλυψε ότι έφτασαν στις ΗΠΑ το 1956, ο Μάρκο Ρούμπιο ισχυριζόταν ότι είχαν φύγει από την Κούβα το 1959, όταν ανέλαβε την εξουσία ο Φιντέλ Κάστρο. Αυτό το βιογραφικό στοιχείο δεν αλλάζει το γεγονός ότι ο Υπουργός Εξωτερικών βλέπει την Κούβα ως το τελευταίο οχυρό ενός ετοιμοθάνατου κομμουνισμού, στον οποίο θα έχει το προνόμιο να δώσει το τελικό χτύπημα. Στα τέλη του 2014, ως Γερουσιαστής, εκλεγμένος στη Φλόριντα, είχε αντιταχθεί σθεναρά στην πρόθεση της Κυβέρνησης Ομπάμα να ομαλοποιήσει τις διμερείς σχέσεις με το νησί του Φιντέλ Κάστρο.
Δώδεκα χρόνια αργότερα, «η Κούβα φαίνεται έτοιμη να πέσει», διαβεβαίωσε ο Ντόναλντ Τραμπ την Κυριακή. Αυτή η αισιοδοξία εμπνέεται από μια περιφερειακή θεωρία του ντόμινο. Με την εξουδετέρωση του καθεστώτος της Βενεζουέλας, η Ουάσιγκτον στερεί από την Κούβα τον κύριο προμηθευτή της σε φθηνό πετρέλαιο. Οι Κουβανοί ηγέτες «έχουν σοβαρούς λόγους να ανησυχούν», εξήγησε επίσης την Κυριακή ο Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος περιγράφει τον μηχανισμό ασφαλείας της Βενεζουέλας ως «αποικισμένο» από πράκτορες του Κάστρο, μέχρι και τους σωματοφύλακες του Μαδούρο, που κατάγονται από το νησί.
Κομμουνιστικός εχθρός
Η επιτυχία της «επιχείρησης Maduro» είναι πρωτίστως ένα μεγάλο κατόρθωμα του στρατού και των Μυστικών Υπηρεσιών των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά από πολιτική άποψη, ενισχύει τη μεταστροφή του πρώην Γερουσιαστή. Εδώ και ένα χρόνο, ο Μάρκο Ρούμπιο έχει “υποκλιθεί” σε αυτή τη νέα εθνικιστική δεξιά και στο κίνημα MAGA, στο οποίο προσχώρησε αργά, αλλά χωρίς δισταγμούς. Στη θέση του, ξεκίνησε με την κατάργηση της USAID, της υπηρεσίας διεθνούς ανάπτυξης, με τη βοήθεια του Έλον Μασκ και του Γραφείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας.
To κίνημα Make America Great Again
Στη συνέχεια, έπρεπε να αναγνωρίσει τον καθοριστικό ρόλο του ειδικού απεσταλμένου του Προέδρου, Steve Witkoff, στις πιο ευαίσθητες διαπραγματεύσεις με το Κρεμλίνο για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία, στη Λωρίδα της Γάζας ή ακόμα και με το ιρανικό καθεστώς. Στην πρώτη υπόθεση, η πιο αισθητή δυσπιστία του απέναντι στη Ρωσία θεωρήθηκε ως μια σπάνια ελπίδα για την Ευρώπη. Στο δεύτερο, ο Marco Rubio ακολουθεί μια κλασική ρεπουμπλικανική, φιλοϊσραηλινή γραμμή, η οποία τον διακρίνει από ένα μεγάλο μέρος της βάσης του MAGA.
Αν και ο Υπουργός Εξωτερικών έχει περιθωριοποιηθεί όσον αφορά την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, το ίδιο δεν ισχύει για το «δυτικό ημισφαίριο», προτεραιότητα της στρατηγικής εθνικής ασφάλειας που δημοσίευσε πρόσφατα η αμερικανική Κυβέρνηση. Απαλλαγμένες από κάθε προώθηση των φιλελεύθερων και δημοκρατικών αξιών, οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να κυριαρχήσουν στο βόρειο και νότιο τμήμα της αμερικανικής ηπείρου με την ευρύτερη έννοια. Ο πρώην Γερουσιαστής, του οποίου η μητρική γλώσσα είναι τα ισπανικά, γνωρίζει όλους τους βασικούς παράγοντες της Λατινικής Αμερικής και δεν αναθέτει σε κανέναν άλλο τις σημαντικές συνομιλίες. Αυτός ήταν που συνομίλησε με την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Delcy Rodriguez, μετά την απαγωγή του Nicolas Maduro. Ο Λευκός Οίκος σκοπεύει να αποφύγει τα λάθη που έγιναν στο Ιράκ, όπως η ψευδής εκκαθάριση των στελεχών του κόμματος ΜΠΑΑΘ μετά την πτώση του Saddam Hussein.
Στιγμιότυπο από την μεταφορά του Μαδούρο στις ΗΠΑ
Ο λόγος για τον οποίο ο Μάρκο Ρούμπιο αισθάνεται τόσο άνετα σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να οφείλεται στο εξής: αποκαθιστά τον κομμουνιστικό εχθρό, αυτόν που βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας δέσμευσής του, ακόμη και αν η επίσημη ρητορική προτιμά να επιμένει στις «εγκληματικές δραστηριότητες» του καθεστώτος Μαδούρο, στο λαθρεμπόριο ναρκωτικών ή στην παράνομη μετανάστευση.
Ως κεντρικό πλέον μέλος της Κυβέρνησης Τραμπ, ο Μάρκο Ρούμπιο έχει την ιστορική ευκαιρία να αναδιαμορφώσει τη Λατινική Αμερική. Αυτή η ζάλη της αμερικανικής δύναμης πιθανώς ξεπερνά τις δικές του προεδρικές φιλοδοξίες και τον κάνει να ξεχνά τα υπόλοιπα: το Διεθνές Δίκαιο, τα προνόμια του Κογκρέσου σε θέματα πολέμου, για να μην αναφέρουμε την εξ αποστάσεως διακυβέρνηση μιας ξένης χώρας με 28 εκατομμύρια κατοίκους, με τεράστιο δυναμικό σε πετρελαϊκούς πόρους, αλλά με επείγουσες ανάγκες.
* Τίτλος του άρθρου στα γαλλικά : Venezuela : Marco Rubio au cœur du remodelage de l’« hémisphère occidental »
Πηγή: Le Monde
