Από την πρώτη στιγμή που οι ισραηλινές βόμβες και πύραυλοι εξαΰλωσαν την ιρανική ηγεσία – θρησκευτική, πολιτική και στρατιωτική -, που βρίσκονταν στην κατοικία του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Δύση γενικότερα, ξεκίνησαν έναν μαραθώνιο αναλύσεων και συλλογής πληροφοριών, προκειμένου να καταλήξουν στο ποιος κυβερνά εν τέλει το Ιράν.
Η διπλωματική αποτυχία σύγκλισης, έστω και για τυπικούς λόγους, μιας συνδιάσκεψης μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών στο Ισλαμαμπάντ, κατέδειξε πως οι σχέσεις εξουσίας στην Τεχεράνη πρέπει να βρίσκονται σε οριακό σημείο. Ήδη, από τις αρχές της περασμένης εβδομάδας, στον Ευρωπαϊκό Τύπο δημοσιεύτηκαν σχόλια και αναλύσεις γνωστών ειδικών επιστημόνων σε θέματα Κεντρικής Ασίας και Μέσης Ανατολής. Όλες αυτές οι προσεγγίσεις κατέληγαν ότι στην Τεχεράνη έχει γίνει μιας σαφής ποιοτική αλλαγή, όπου το πάνω χέρι στη διοίκηση της χώρας, με έναν αλήθεια εξαιρετικά πολύπλοκο μηχανισμό εξουσίας, το έχουν πλέον οι στρατηγοί των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι βρίσκονται σε διάφορα σημεία της χώρας και λειτουργούν – έως έναν βαθμό – αυτόνομα.
Έρχεται τώρα η αποκαλυπτική δημοσίευση των New York Times για να επιβεβαιώσει την ποιοτική και ποσοτική αλλαγή στην ηγεσία του Ιράν. Ποιοι είναι οι νέοι «αφέντες» στην Τεχεράνη; Πώς λειτουργεί το σύστημα μεταφοράς των οδηγιών και των εντολών; Τι ρόλο παίζει ο Ανώτατος Ηγέτης, γιος του αποθανόντος Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σύμφωνα με νέα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν την Πέμπτη (23/4) και στο Ισραήλ, βρίσκεται απομονωμένος σε νοσοκομειακή μονάδα, έχοντας απολέσει το ένα κάτω άκρο του – όπου αναμένεται να τοποθετηθεί τεχνητό μέλος -, το ένα άνω άκρο του – στο οποίο η ζημιά αποκαθίσταται -, ενώ το πρόσωπο του έχει υποστεί σοβαρά τραύματα και κυρίως εγκαύματα, με αποτέλεσμα να χρειάζεται αρκετός καιρός για να αποκατασταθούν οι ζημιές εν αναμονή πλαστικών επεμβάσεων;
Ο τραυματισμός στο πρόσωπο δημιουργεί προβλήματα στην ομιλία. Οι Ισραηλινές Αρχές, ωστόσο, εκτιμούν ότι ακόμα και σε αυτή την κατάσταση, μπορεί να λαμβάνει πληροφορίες, να εξετάζει έγγραφα, να αποστέλλει οδηγίες και εντολές και να συμμετέχει, έστω και οριακά, στη διοίκηση του Κράτους. Οι εντολές, οι οδηγίες και τα έγγραφα που αποστέλλονται από αυτόν, μεταφέρονται αποκλειστικά με παραδοσιακούς τρόπους: οχήματα που αλλάζουν συνέχεια, πεζή, ακόμα και μοτοποδήλατα, προκειμένου να μην αποκαλυφθεί ο τόπος στον οποίο βρίσκεται. Καμία επαφή με τον Ανώτατο Ηγέτη δεν γίνεται ηλεκτρονικά, ψηφιακά ή ακόμη και ηλεκτρικά.
Το δημοσίευμα των New York Times
Το εκτενές ρεπορτάζ των New York Times αναφέρει:
Όταν ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ κυβερνούσε το Ιράν ως Ανώτατος Ηγέτης, ασκούσε απόλυτη εξουσία σε όλες τις αποφάσεις σχετικά με τον πόλεμο, την ειρήνη και τις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο γιος και διάδοχός του δεν διαδραματίζει τον ίδιο ρόλο.
Ο Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο γιος, είναι μια ακριβοθώρητη προσωπικότητα που δεν έχει εμφανιστεί και η φωνή του δεν έχει ακουστεί από τότε που διορίστηκε τον Μάρτιο. Αντίθετα, μια ομάδα μπαρουτοκαπνισμένων διοικητών του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και όσοι ευθυγραμμίζονται με αυτούς, είναι οι βασικοί λήπτες αποφάσεων σε θέματα ασφάλειας, πολέμου και διπλωματίας.
«Ο Μοτζταμπά διοικεί τη χώρα σαν να είναι ο διευθυντής του Διοικητικού Συμβουλίου», δήλωσε ο Αμπντολρεζά Νταβαρί, πολιτικός που διετέλεσε ανώτερος σύμβουλος του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, όταν ήταν Πρόεδρος, και γνωρίζει τον Χαμενεΐ.
«Βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις συμβουλές και την καθοδήγηση των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και όλοι μαζί λαμβάνουν τις αποφάσεις», είπε ο Νταβαρί σε τηλεφωνική συνέντευξη από την Τεχεράνη. «Οι στρατηγοί είναι τα μέλη του συμβουλίου».
Αυτή η περιγραφή της νέας δομής εξουσίας του Ιράν βασίζεται σε συνεντεύξεις με έξι ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους, δύο πρώην αξιωματούχους, δύο μέλη των Φρουρών της Επανάστασης, έναν ανώτερο κληρικό που γνωρίζει τις εσωτερικές λειτουργίες του συστήματος και τρία άτομα που γνωρίζουν καλά τον Χαμενεΐ. Εννέα ακόμη άτομα με δεσμούς με τους Φρουρούς και την κυβέρνηση περιέγραψαν επίσης τη δομή διοίκησης. Όλοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, επειδή συζητούσαν ευαίσθητα κρατικά ζητήματα.
Ο Χαμενεΐ, ο οποίος επιλέχθηκε από ένα συμβούλιο ανώτερων κληρικών ως ο νέος Ανώτατος Ηγέτης, βρίσκεται κρυμμένος, από τότε που οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις βομβάρδισαν το συγκρότημα του πατέρα του στις 28 Φεβρουαρίου, όπου ζούσε και ο ίδιος με την οικογένειά του. Ο πατέρας, η σύζυγος και ο γιος του σκοτώθηκαν όλοι. Η πρόσβαση σε αυτόν είναι εξαιρετικά δύσκολη και περιορισμένη πλέον. Περιβάλλεται κυρίως από μια ομάδα γιατρών και ιατρικού προσωπικού που θεραπεύουν τα τραύματα που υπέστη από τις αεροπορικές επιδρομές.
Ανώτεροι διοικητές των Φρουρών και υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν τον επισκέπτονται, φοβούμενοι ότι το Ισραήλ μπορεί να τους εντοπίσει, να φτάσει σε αυτόν και να τον σκοτώσει. Ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος είναι επίσης καρδιοχειρουργός και ο Υπουργός Υγείας έχουν συμβάλλει και οι δύο στη φροντίδα του.
Παρόλο που ο Χαμενεΐ τραυματίστηκε σοβαρά, έχει πνευματική διαύγεια και συμμετέχει στις εξελίξεις, σύμφωνα με τέσσερις ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους που γνωρίζουν την κατάσταση της υγείας του. Το ένα του πόδι χειρουργήθηκε τρεις φορές και θα αποκατασταθεί μέσω πρόσθετου μέλους. Χειρουργήθηκε στο ένα χέρι και ανακτά αργά τη λειτουργικότητά του. Το πρόσωπο και τα χείλη του έχουν υποστεί σοβαρά εγκαύματα, καθιστώντας δύσκολη την ομιλία του, δήλωσαν οι αξιωματούχοι, προσθέτοντας ότι, τελικά, θα χρειαστεί πλαστική χειρουργική.
Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ
Ο Χαμενεΐ δεν έχει ηχογραφήσει βίντεο ή ηχητικό μήνυμα, είπαν οι αξιωματούχοι, επειδή δεν θέλει να φανεί ευάλωτος ή να ακουστεί αδύναμος στο πρώτο του δημόσιο διάγγελμα. Έχει εκδώσει αρκετές γραπτές δηλώσεις που έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο και διαβαστεί στην κρατική τηλεόραση.
Τα μηνύματα προς αυτόν είναι χειρόγραφα, σφραγισμένα σε φακέλους και μεταφέρονται μέσω μιας ανθρώπινης αλυσίδας από τον έναν έμπιστο αγγελιοφόρο στον επόμενο, οι οποίοι ταξιδεύουν σε αυτοκινητόδρομους και δευτερεύοντες δρόμους, με αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες, μέχρι να φτάσουν στο κρησφύγετό του. Οι οδηγίες του για διάφορα ζητήματα επιστρέφουν με τον ίδιο τρόπο.
Ο συνδυασμός της ανησυχίας για την ασφάλειά του, των τραυματισμών του και της τεράστιας δυσκολίας να προσεγγιστεί, οδήγησε τον Χαμενεΐ να μεταβιβάσει τη λήψη αποφάσεων στους στρατηγούς, τουλάχιστον προς το παρόν. Μεταρρυθμιστικές παρατάξεις, καθώς και υπερσυντηρητικοί, εξακολουθούν να συμμετέχουν σε πολιτικές συζητήσεις. Αλλά οι αναλυτές λένε ότι οι στενοί δεσμοί του Χαμενεΐ με τους στρατηγούς, με τους οποίους μεγάλωσε όταν προσφέρθηκε εθελοντικά να πολεμήσει στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ ως έφηβος, τους έχουν καταστήσει την κυρίαρχη δύναμη.
Ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι ο πόλεμος, μαζί με τις εξοντώσεις στελεχών της ηγεσίας και του μηχανισμού ασφαλείας του Ιράν, επέφερε «αλλαγή καθεστώτος» και ότι οι νέοι ηγέτες είναι «πολύ πιο λογικοί». Στην πραγματικότητα, η Ισλαμική Δημοκρατία δεν έχει ανατραπεί. Η εξουσία βρίσκεται πλέον στα χέρια ενός εδραιωμένου, σκληροπυρηνικού στρατιωτικού κατεστημένου και η ευρεία επιρροή των κληρικών φθίνει.
«Ο Μοτζταμπά δεν έχει ακόμη τον πλήρη έλεγχο ή τη διοίκηση», δήλωσε η Σανάρ Βακίλ, διευθύντρια για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στο Chatham House, η οποία έχει επαφές με άτομα στο Ιράν. «Υπάρχει, ίσως, ένας σεβασμός προς το πρόσωπό του. Συνυπογράφει ή αποτελεί μέρος της δομής λήψης αποφάσεων με τυπικό τρόπο. Αλλά αυτή τη στιγμή του παρουσιάζονται τετελεσμένα γεγονότα».
Ο Πρόεδρος του Ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, πρώην στρατηγός των Φρουρών και επικεφαλής διαπραγματευτής με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο Πακιστάν, δήλωσε σε τηλεοπτικό διάγγελμα το Σάββατο (18/4), ότι η πρόταση των ΗΠΑ για μια πυρηνική συμφωνία και ένα ειρηνευτικό σχέδιο, καθώς και η απάντηση του Ιράν, κοινοποιήθηκαν στον Χαμενεΐ και οι απόψεις του λήφθηκαν υπόψη κατά τη λήψη των αποφάσεων.
Ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ
Η Άνοδος των Φρουρών
Οι Φρουροί της Επανάστασης, που συγκροτήθηκαν ως προστάτες της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979, έχουν συγκεντρώσει σταδιακά εξουσία μέσω κορυφαίων πολιτικών ρόλων, μεριδίων σε βασικούς κλάδους της βιομηχανίας, κυριαρχίας στις επιχειρήσεις πληροφοριών και καλλιέργειας δεσμών με ένοπλες οργανώσεις στη Μέση Ανατολή που μοιράζονται την εχθρότητα του Ιράν προς το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όμως, υπό τον πρεσβύτερο Χαμενεΐ, έπρεπε ως επί το πλείστον να συμμορφώνονται με τη θέλησή του ως μοναδικής θρησκευτικής προσωπικότητας που υπηρετούσε επίσης ως αρχιστράτηγος των Ενόπλων Δυνάμεων. Εκείνος ενδυνάμωσε τους Φρουρούς και, με την πάροδο του χρόνου, έγιναν το εργαλείο και ο πυλώνας της κυριαρχίας του.
Η εξόντωση του Χαμενεΐ την πρώτη ημέρα του πολέμου δημιούργησε ένα κενό και μια ευκαιρία. Οι Φρουροί συσπειρώθηκαν γύρω από τον Μοτζταμπά στον αγώνα διαδοχής που ακολούθησε και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επιλογή του ως του τρίτου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν.
Οι Φρουροί διαθέτουν πολλαπλούς μοχλούς εξουσίας. Αρχηγός είναι ο Ταξίαρχος Αχμάντ Βαχιντί. Ο Στρατηγός Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, ο νεοδιορισθείς επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, είναι πρώην σκληροπυρηνικός διοικητής των Φρουρών. Ο Στρατηγός Γιαχία Ραχίμ Σαφαβί, διοικητής, έχει υπηρετήσει ως ο κορυφαίος στρατιωτικός σύμβουλος τόσο του πατέρα, όσο και του γιου Ανώτατου Ηγέτη.
«Ο Μοτζταμπά δεν είναι ο υπέρτατος ηγέτης· μπορεί να είναι ηγέτης κατ’ όνομα, αλλά δεν είναι “Ανώτατος” με τον τρόπο που ήταν ο πατέρας του», δήλωσε ο Αλί Βαέζ, διευθυντής για το Ιράν στο International Crisis Group, ο οποίος έχει εκτεταμένες επαφές στο Ιράν. «Ο Μοτζταμπά είναι υποτελής στους Φρουρούς της Επανάστασης, γιατί σε αυτούς οφείλει τη θέση του και την επιβίωση του συστήματος».
Ο Στρατηγός Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ
Οι αξιωματούχοι που ερωτήθηκαν λένε ότι οι στρατηγοί βλέπουν τον πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ως απειλή για την επιβίωση του καθεστώτος και, μετά από πέντε εβδομάδες σφοδρών μαχών, οι στρατηγοί είναι βέβαιοι ότι έχουν περιορίσει την απειλή. Σε κάθε κρίσιμη στιγμή, έχουν αναλάβει την πρωτοβουλία στον καθορισμό της στρατηγικής και τη χρήση των πόρων.
Έχουν αναστατώσει την παγκόσμια οικονομία, κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ και έχουν χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε κέρδος στον πόλεμο ως μοχλό πίεσης για να υπερισχύσουν έναντι των πολιτικών τους αντιπάλων στο εσωτερικό. Ο εκλεγμένος Πρόεδρος και το Υπουργικό του Συμβούλιο έχουν παραγκωνιστεί και τους έχει ζητηθεί να επικεντρωθούν μόνο σε εσωτερικές υποθέσεις, όπως η παροχή σταθερής ροής τροφίμων και καυσίμων και η διασφάλιση της λειτουργίας της χώρας, σύμφωνα με ενημερωμένους αξιωματούχους.
Ο Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, έχει περιθωριοποιηθεί στις διαπραγματεύσεις που διεξήγαγε με τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από τον πόλεμο, ανέφεραν οι αξιωματούχοι. Αντ’ αυτού, ο Γκαλιμπάφ, ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου, έχει αναλάβει τα ηνία.
Ο νεοδιορισθείς Ανώτατος Ηγέτης έχει ακολουθήσει αυτή τη γραμμή, σπάνια, έως ποτέ, φέρνοντας αντιρρήσεις στους στρατηγούς, ανέφεραν.
Οι Φρουροί ήταν αυτοί που επινόησαν τη στρατηγική για τις επιθέσεις του Ιράν στο Ισραήλ και στα κράτη του Περσικού Κόλπου, μαζί με το κλείσιμο των Στενών για τη ναυτιλία. Αυτοί ήταν που συμφώνησαν σε μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ενέκριναν τη διπλωματία, μέσω ανεπίσημων καναλιών και τις απευθείας διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ. Επέλεξαν τον Γκαλιμπάφ μέσα από τις τάξεις τους για να ηγηθεί των συνομιλιών με τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, στο Ισλαμαμπάντ.
Για πρώτη φορά, αρκετοί στρατηγοί των Φρουρών συμμετείχαν στην ιρανική αντιπροσωπεία που διαπραγματευόταν με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Στρατηγός Γιαχία Ραχίμ Σαφαβί
Ιρανοί αξιωματούχοι και τρία άλλα άτομα που γνωρίζουν τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ δήλωσαν σε συνεντεύξεις από την Τεχεράνη ότι η υποταγή του στους Φρουρούς οφείλεται εν μέρει στο ότι είναι νέος στον ηγετικό ρόλο. Του λείπει το πολιτικό ανάστημα και η θρησκευτική επιρροή που έκαναν τον πατέρα του μια τόσο μοναδική δύναμη. Και οφείλεται εν μέρει στους βαθιούς προσωπικούς του δεσμούς με τους Φρουρούς.
Όταν ο Χαμενεΐ ήταν 17 ετών, προσφέρθηκε εθελοντικά να πολεμήσει στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ. Τοποθετήθηκε σε μια ταξιαρχία των Φρουρών που ονομαζόταν Τάγμα Χαμπίμπ. Η εμπειρία αυτή τον διαμόρφωσε και δημιούργησε δεσμούς ζωής. Καθώς μεγάλωναν, πολλά μέλη του Τάγματος ανήλθαν σε θέσεις επιρροής στον Στρατό και τις Υπηρεσίες Πληροφοριών.
Ο Χαμενεΐ ολοκλήρωσε τις σπουδές του σε Θεολογική Σχολή, φτάνοντας στον βαθμό του Αγιατολάχ και θεωρείται λόγιος και νομικός της σιιτικής πίστης. Εργάστηκε στο συγκρότημα του πατέρα του, συντονίζοντας στρατιωτικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις πληροφοριών για λογαριασμό του, ένας ρόλος που εδραίωσε περαιτέρω τους δεσμούς του με τους στρατηγούς και τους αρχηγούς των μυστικών υπηρεσιών.
Ο Χοσεΐν Ταέμπ
Μεταξύ των στενών φίλων του Χαμενεΐ από το Τάγμα Χαμπίμπ είναι ο πρώην αρχηγός πληροφοριών των Φρουρών, ο κληρικός Χοσεΐν Ταέμπ, και ο Στρατηγός Μοχσέν Ρεζαΐ, ο οποίος ήταν διοικητής του τη δεκαετία του 1980 και ανακλήθηκε από τη συνταξιοδότηση. Ο Γκαλιμπάφ είναι επίσης παλιός φίλος.
Για χρόνια, οι Χαμενεΐ, Ταέμπ και Γκαλιμπάφ συναντιούνταν μία φορά την εβδομάδα για μεγάλα γεύματα εργασίας στο συγκρότημα του Αγιατολάχ, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους. Έγιναν γνωστοί ως το «τρίγωνο της εξουσίας». Η τριάδα κατηγορήθηκε από έναν πιο μετριοπαθή κληρικό, τον Μεχντί Καρουμπί, για παρέμβαση στις Προεδρικές Εκλογές του 2009, στις οποίες ήταν υποψήφιος και για νοθεία των αποτελεσμάτων υπέρ του τότε Προέδρου, Αχμαντινετζάντ. Ο Καρουμπί έχασε και η εκλογική ανατροπή οδήγησε σε μήνες αναταραχής, διαμαρτυριών και βίας.
Αυτές οι προσωπικές σχέσεις παίζουν τώρα σημαντικό ρόλο στη δυναμική μεταξύ του Χαμενεΐ και των στρατηγών. Απευθύνονται ο ένας στον άλλο με τα μικρά τους ονόματα και θεωρούν ο ένας τον άλλον ίσο, όχι ανώτερο και υφιστάμενο, δήλωσε ο Νταβαρί.
Αναδύονται Διαφωνίες
Οι στρατηγοί δεν είναι οι μόνες φωνές στο τραπέζι. Η ιρανική πολιτική δεν ήταν ποτέ μονολιθική και το σύστημα είναι σχεδιασμένο να έχει παράλληλες δομές εξουσίας. Οι διαφωνίες και οι διαιρέσεις ήταν πάντα συνηθισμένες και, σε πολλές περιπτώσεις, δημόσιες μεταξύ Ιρανών πολιτικών προσώπων και στρατιωτικών διοικητών. Ο Πεζεσκιάν και ο Αραγτσί έχουν επίσης θέσεις στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.
Ωστόσο, υπό την τρέχουσα συλλογική ηγεσία, οι στρατηγοί είναι αυτοί που υπερισχύουν και προς το παρόν δεν υπάρχουν σημάδια αποδιοργάνωσης μεταξύ τους.
Την Τρίτη (21/4), καθώς οι ιρανικές και αμερικανικές διαπραγματευτικές ομάδες ετοιμάζονταν να πετάξουν για το Ισλαμαμπάντ για έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών, οι στρατηγοί τις ακύρωσαν. Επί μέρες σιγόβραζαν διαφορές σχετικά με το αν το Ιράν έπρεπε να συνεχίσει τις συνομιλίες με τον Βανς, εφόσον ο Τραμπ διατηρούσε τον ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν. Ήδη, περίπου 27 ιρανικά πλοία είχαν αναγκαστεί να επιστρέψουν, ενώ προσπαθούσαν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από ιρανικά λιμάνια.
Ο Τραμπ είχε δημοσιεύσει μια σειρά από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να αναγκάσει το Ιράν να υποκύψει σε όλες τις απαιτήσεις του και είχε ανανεώσει τις απειλές για βομβαρδισμό των σταθμών παραγωγής ενέργειας και των γεφυρών της χώρας, εάν το Ιράν δεν συμφωνούσε σε μια συμφωνία. Στη συνέχεια, οι Ηνωμένες Πολιτείες κατάσχεσαν δύο πλοία που ανήκαν στο Ιράν, εξοργίζοντας περαιτέρω τους στρατηγούς, οι οποίοι θεώρησαν ότι η κίνηση αυτή συνιστούσε παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός, δήλωσαν αξιωματούχοι.
Ο Στρατηγός Αχμάντ Βαχίντι
Ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων, Στρατηγός Βαχιντί και αρκετοί άλλοι στρατηγοί υποστήριξαν ότι οι συνομιλίες ήταν μάταιες, επειδή ο αποκλεισμός έδειχνε ότι ο Τραμπ δεν ενδιαφερόταν για διαπραγματεύσεις και ήθελε να πιέσει το Ιράν να παραδοθεί, σύμφωνα με αξιωματούχους και δύο μέλη των Φρουρών που ενημερώθηκαν για τη συνάντηση.
Οι αξιωματούχοι είπαν ότι ο Πεζεσκιάν και ο Αραγτσί διαφώνησαν. Ο Πεζεσκιάν προειδοποίησε για τις τρομερές οικονομικές απώλειες από τον πόλεμο, που εκτιμώνται από την κυβέρνηση σε περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια και την ανάγκη για άρση των κυρώσεων για την ανασυγκρότηση. Διαφωνίες προέκυψαν επίσης για το πόσο μακριά έπρεπε να φτάσει το Ιράν με το κλείσιμο των στενών.
Οι στρατηγοί κέρδισαν και οι συνομιλίες κατέρρευσαν.
Ο Τραμπ παράτεινε την κατάπαυση του πυρός, αλλά διατηρεί τον αποκλεισμό μέχρι, όπως είπε, οι «διχασμένοι ηγέτες» του Ιράν να παρουσιάσουν τη δική τους ειρηνευτική πρόταση. Το τι θα συμβεί στη συνέχεια δεν είναι σαφές. Ούτε είναι σαφές εάν οι Φρουροί θα επιτρέψουν αρκετές παραχωρήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ώστε να υλοποιηθεί μια ειρηνευτική συμφωνία, συμπεριλαμβανομένων των δύο επίμαχων ζητημάτων: του παγώματος του εμπλουτισμού και της παράδοσης του αποθέματος 400 κιλών εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Μια σκληροπυρηνική περιθωριακή παράταξη στο Ιράν, αν και δεν είναι κυρίαρχη, έχει αντιταχθεί σε οποιαδήποτε παραχώρηση, πιστεύοντας ότι εάν το Ιράν συνεχίσει να πολεμά, θα νικήσει το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υποστηρικτές των σκληροπυρηνικών έχουν γεμίσει τους δρόμους με συγκεντρώσεις τη νύχτα, κουνώντας σημαίες και υποσχόμενοι το αίμα τους για την Ισλαμική Δημοκρατία. Όταν ο Αραγτσί ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το Ιράν ανοίγει τα Στενά, οι σκληροπυρηνικοί του επιτέθηκαν, κατηγορώντας τη διαπραγματευτική ομάδα ότι προδίδει τους υποστηρικτές της.
Οι φανατικοί είναι υποστηρικτές του Σαΐντ Τζαλιλί, ενός υπερσυντηρητικού προεδρικού υποψήφιου, ο οποίος έχει παραγκωνιστεί από τη λήψη αποφάσεων, αλλά εξακολουθεί να έχει κάποια επιρροή, μεταξύ άλλων και στην κρατική τηλεόραση, την οποία διευθύνει ο αδελφός του. Ορισμένοι απαίτησαν από τον Χαμενεΐ να κάνει ένα βίντεο ή ηχητικό μήνυμα για να επιβεβαιώσει στο κοινό ότι συμφωνεί με τις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον. Σε μια συγκέντρωση στην Τεχεράνη, πλήθη που απευθύνονταν στον Χαμενεΐ φώναζαν: «Διοικητή, δώσε μας την εντολή και εμείς θα ακολουθήσουμε».
Ο Γκαλιμπάφ απευθύνθηκε στο Έθνος μέσω της κρατικής τηλεόρασης το βράδυ του Σαββάτου, διαβεβαιώνοντας τους Ιρανούς ότι ο Χαμενεΐ συμμετείχε. Πρόσθεσε ότι το Ιράν είχε σημειώσει στρατιωτικά επιτεύγματα, συμπεριλαμβανομένης της κατάρριψης ενός αμερικανικού μαχητικού αεροσκάφους, αλλά ότι τώρα ήταν η ώρα να αξιοποιηθούν αυτά τα κέρδη στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις.
«Μερικές φορές, βλέπω τους ανθρώπους μας να λένε ότι τους καταστρέψαμε», είπε ο Γκαλιμπάφ. «Όχι, δεν τους καταστρέψαμε· πρέπει να το καταλάβετε αυτό. Τα στρατιωτικά μας κέρδη δεν σημαίνουν ότι είμαστε πιο ισχυροί από τις Ηνωμένες Πολιτείες».
