Το Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης εισέρχεται σε μια νέα εποχή, καθώς προχωρούν οι διαδικασίες για την αποκατάσταση, τον εκσυγχρονισμό και την υπόγεια επέκτασή του. Μετά τη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων και την ένταξη του έργου στο πρόγραμμα «ΔΙΑΤΗΡΩ» του ΕΣΠΑ 2021-2027, οι εργασίες βρίσκονται πλέον σε φάση υλοποίησης.
Ήδη ολοκληρώνονται οι πρόδρομες παρεμβάσεις για την αντιστήριξη των εκσκαφών που θα επιτρέψουν την ανάπτυξη των νέων υπόγειων χώρων. Το έργο χρηματοδοτείται από συνδυασμό δημόσιων και ιδιωτικών πόρων, με σημαντική συμβολή του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος μέσω δωρεάς που καλύπτει το σύνολο των μελετών και της επέκτασης.
Η παρέμβαση προβλέπει τον σχεδόν τριπλασιασμό των διαθέσιμων χώρων του μουσείου, οι οποίοι θα αυξηθούν από 360 σε 1.081 τετραγωνικά μέτρα. Παράλληλα, θα αναβαθμιστεί ο περιβάλλων χώρος και θα αναδειχθεί εκ νέου ο ιστορικός κήπος, ο οποίος θα συνεχίσει να λειτουργεί ως υπαίθρια γλυπτοθήκη.
Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης και περιβάλλων κήπος. Υφιστάμενη κατάσταση
Το μουσείο, που ανεγέρθηκε το 1874 σε σχέδια του Δανού αρχιτέκτονα Θεόφιλου Χάνσεν, υπήρξε το πρώτο αρχαιολογικό μουσείο που κατασκευάστηκε εκτός Αθηνών. Το νεοκλασικό κτήριο, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία της πόλης, φιλοξένησε για δεκαετίες σημαντικά ευρήματα από τη Λακωνία και ιδιαίτερα από τα μεγάλα ιερά της αρχαίας Σπάρτης.
Βασική αρχή του σχεδιασμού είναι η προστασία του ιστορικού κελύφους. Για τον λόγο αυτό, οι νέοι εκθεσιακοί και βοηθητικοί χώροι αναπτύσσονται υπόγεια, περιμετρικά του υφιστάμενου κτηρίου, περιορίζοντας στο ελάχιστο την επέμβαση στη μορφή του μνημείου. Η σύνδεση παλαιού και νέου τμήματος θα γίνεται μέσω μιας διακριτικής γυάλινης εισόδου, ενώ η απομάκρυνση μεταγενέστερων προσθηκών θα επιτρέψει την ανάδειξη της αρχικής αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας του μουσείου.
Αρχικό σχέδιο του Μουσείου
Εργασίες σε εξέλιξη στο Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης
Οι νέες υποδομές θα περιλαμβάνουν αίθουσες μόνιμων και περιοδικών εκθέσεων, χώρους εκπαιδευτικών δράσεων, σύγχρονα συστήματα φωτισμού και κλιματισμού, καθώς και βελτιωμένες εγκαταστάσεις για την εξυπηρέτηση του κοινού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην προσβασιμότητα, με νέες διαδρομές και υποδομές για άτομα με αναπηρία.
Παράλληλα, ο ιστορικός κήπος θα αποκατασταθεί και θα εμπλουτιστεί με νέες λειτουργίες, ενώ προβλέπεται και η δημιουργία μικρού αναψυκτηρίου για τους επισκέπτες. Η ανάπλαση της οδού Αγίου Νίκωνος και η διαμόρφωση της οροφής της επέκτασης ως «κήπου γλυπτών» φιλοδοξούν να ενισχύσουν τη σχέση του μουσείου με τον δημόσιο χώρο και την καθημερινή ζωή της πόλης.
Με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια ευρώ, το έργο φιλοδοξεί να επανασυστήσει το Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης ως έναν σύγχρονο πολιτιστικό προορισμό, διατηρώντας παράλληλα τον ιστορικό και αρχιτεκτονικό του χαρακτήρα.
Αρχιτεκτονική πρόταση Κήπου των γλυπτών
Φωτορεαλιστική απεικόνιση αποκατεστημένου Αρχαιολογικού Μουσείου Σπάρτης
