Τα σύγχρονα αυτοκίνητα είναι ασφαλέστερα από ποτέ. Αερόσακοι, εξελιγμένες ζώνες παραμόρφωσης, αυτόματο φρενάρισμα και δεκάδες ηλεκτρονικά συστήματα έχουν μειώσει σημαντικά τους τραυματισμούς και τους θανάτους στους δρόμους. Ωστόσο, μια νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Γκρατς (TU Graz) στην Αυστρία αποκαλύπτει ότι η βελτίωση της ασφάλειας δεν ωφελεί όλους το ίδιο.
Οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο τραυματισμού σε σύγκριση με τους άνδρες όταν εμπλέκονται στο ίδιο τροχαίο ατύχημα.
Η έρευνα, η οποία βασίστηκε στην ανάλυση πραγματικών τροχαίων ατυχημάτων από την περίοδο 2012-2024, κατέληξε στο συμπέρασμα πως όταν σε ένα όχημα επιβαίνουν άνδρας και γυναίκα, η γυναίκα έχει κατά μέσο όρο 60% μεγαλύτερη πιθανότητα να τραυματιστεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, ο κίνδυνος σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου είναι υπερδιπλάσιος ακόμη και σε συγκρούσεις με σχετικά χαμηλές ταχύτητες.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το πρόβλημα δεν σχετίζεται μόνο με το μέγεθος του σώματος. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες τραυματίζονται δυσανάλογα συχνότερα στον θώρακα, στη σπονδυλική στήλη, στα χέρια και στα πόδια, με τις γυναίκες άνω των 50 ετών να εμφανίζουν το μεγαλύτερο ποσοστό κινδύνου.
Το πρόβλημα κρύβεται στις δοκιμές πρόσκρουσης
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η βασική αιτία βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η αυτοκινητοβιομηχανία τις τελευταίες δεκαετίες. Για χρόνια, το πρότυπο πάνω στο οποίο σχεδιάζονταν τα συστήματα ασφαλείας ήταν ο λεγόμενος «μέσος άνδρας», ένα μοντέλο που αντιπροσωπεύει έναν άνδρα περίπου 1,75 μέτρων και 77 κιλών. Ακόμη και οι λεγόμενες γυναικείες κούκλες δοκιμών πρόσκρουσης δεν ήταν τίποτε περισσότερο από μικρότερες εκδόσεις των ανδρικών μοντέλων. Το πρόβλημα είναι ότι το συγκεκριμένο πρότυπο αντιπροσωπεύει μια εξαιρετικά μικρόσωμη γυναίκα, με τους ερευνητές να επισημαίνουν ότι περίπου το 95% των γυναικών είναι μεγαλύτερες από αυτή τη θεωρητική αναφορά.
Όπως εξηγεί η επικεφαλής της έρευνας Corina Klug, «οι γυναίκες δεν είναι απλώς μικρότεροι άνδρες». Η διαφορετική μορφολογία της λεκάνης, του θώρακα, των ώμων και της σπονδυλικής στήλης επηρεάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οι δυνάμεις μιας σύγκρουσης μεταφέρονται στο σώμα.
Οι γυναίκες επιβαίνουν συχνότερα στη θέση του συνοδηγού και όχι του οδηγού. Παράλληλα, οι συνοδηγοί έχουν μεγαλύτερη τάση να μετακινούν το κάθισμα πιο πίσω ή να τοποθετούν την πλάτη σε πιο ξαπλωμένη θέση. Αυτό όμως μειώνει την αποτελεσματικότητα των ζωνών ασφαλείας και των αερόσακων, οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί να λειτουργούν ιδανικά σε συγκεκριμένες θέσεις σώματος.
Η εικόνα πάντως φαίνεται να αλλάζει. Οι νέες γενιές συστημάτων ασφαλείας αρχίζουν να λαμβάνουν υπόψη πολύ περισσότερες παραμέτρους από το παρελθόν
Παράλληλα με την εισαγωγή νέων γυναικείων crash test dummies που βασίζονται σε πραγματικά γυναικεία ανατομικά χαρακτηριστικά, οι κατασκευαστές στρέφονται σε πιο εξελιγμένα συστήματα προστασίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η νέα γενιά προσαρμοζόμενων ζωνών ασφαλείας της Volvo, οι οποίες μπορούν να μεταβάλλουν τις δυνάμεις συγκράτησης ανάλογα με το βάρος, το ύψος, τη θέση καθίσματος και τη σοβαρότητα της σύγκρουσης.
