Νέα έρευνα του αμερικανικού υγειονομικού συστήματος Mass General Brigham αποκαλύπτει ότι ο πραγματικός αριθμός των ασθενών με long COVID μπορεί να είναι σχεδόν διπλάσιος από τις σημερινές εκτιμήσεις, ενώ η συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών παραμένει «αόρατη» στα επίσημα αρχεία.
Οι ερευνητές αξιοποίησαν έναν αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης για να αναλύσουν ιατρικά αρχεία σχεδόν 460.000 ασθενών που είχαν διαγνωστεί με COVID-19 σε 58 νοσοκομεία, σε τέσσερις διαφορετικές περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο περιοδικό JAMA Network Open, είναι εντυπωσιακά:
- Περίπου ένας στους έξι ασθενείς (σχεδόν 16%) εμφάνισε long COVID.
- Τα ποσοστά διέφεραν ανάλογα με την περιοχή, κυμαινόμενα από 13,6% έως 22,7%.
Σε απόλυτους αριθμούς, τα ευρήματα αντιστοιχούν σε περισσότερους από 18 εκατομμύρια Αμερικανούς – δηλαδή σχεδόν διπλάσιους από τις τρέχουσες εκτιμήσεις.
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της μελέτης δεν είναι η υψηλή συχνότητα, αλλά η τεράστια υποεκτίμηση από τα υπάρχοντα συστήματα επιτήρησης. Σύμφωνα με την ανάλυση, οι τυπικοί διαγνωστικοί κωδικοί που χρησιμοποιούν τα συστήματα υγείας και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καταγράφουν λιγότερο από το 7% των ασθενών με long COVID.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο κύριος συγγραφέας της έρευνας, Χοσεΐν Εστιρί, από το Τμήμα Ιατρικής του Mass General Brigham: «Πάνω από δέκα εκατομμύρια άτομα με long Covid θα παρέμεναν εντελώς απαρατήρητα με βάση τον διαγνωστικό κωδικό. Τα στοιχεία που εντοπίσαμε είναι σχεδόν σίγουρα υποεκτιμημένα». Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική διάσταση του προβλήματος παραμένει κρυμμένη, με συνέπειες τόσο για την περίθαλψη των ασθενών όσο και για τον σχεδιασμό πολιτικών υγείας.
Σε αντίθεση με την ευρέως διαδεδομένη άποψη ότι το long COVID αποτελεί κυρίως κατάλοιπο των πρώτων κυμάτων της πανδημίας, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συχνότητα εμφάνισης συνεχίζει να αυξάνεται σε όλες τις περιοχές που μελετήθηκαν. Αυτό σημαίνει ότι ο ιός εξακολουθεί να προκαλεί νέα χρόνια προβλήματα υγείας, επηρεάζοντας διαφορετικά συστήματα του οργανισμού ακόμα και σε πιο πρόσφατες λοιμώξεις.
Η μελέτη ανέδειξε επίσης ότι το 14,5% των ασθενών με COVID-19 ανέπτυξαν χρόνιες παθήσεις που απαιτούν συνεχή ιατρική παρακολούθηση. Επιπλέον, εντοπίστηκαν σημαντικές γεωγραφικές διαφορές στις εκδηλώσεις του long COVID. Για παράδειγμα, ο προδιαβήτης εμφανίζεται πλέον ως πιθανή μακροχρόνια επιπλοκή της νόσου, με τα ποσοστά του να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των τεσσάρων περιοχών που εξετάστηκαν.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι τα ευρήματά τους είναι ήδη ανησυχητικά, αλλά η πραγματικότητα μπορεί να είναι ακόμη πιο σοβαρή. Η ανάλυση δεν περιλαμβάνει:
- Μη καταγεγραμμένες λοιμώξεις (οι οποίες αποτελούν πλέον την πλειονότητα μετά τη διακοπή των μαζικών τεστ).
- Ασθενείς χωρίς μακροχρόνια ιατρικά αρχεία (π.χ. άτομα που δεν επισκέπτονται τακτικά γιατρό).
Συνεπώς, το πραγματικό φορτίο του long COVID ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερο από ό,τι δείχνει ήδη αυτή η μελέτη.
Τα ευρήματα της μελέτης έχουν παγκόσμια αξία. Εάν τα ποσοστά αυτά επιβεβαιωθούν και σε άλλους πληθυσμούς, σημαίνει ότι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν με σοβαρά, υποβαθμισμένα συμπτώματα (κόπωση, νευρολογικές διαταραχές, μεταβολικά προβλήματα) χωρίς να έχουν λάβει επίσημη διάγνωση, χωρίς πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα και χωρίς να καταγράφονται στις στατιστικές.
Η long COVID παραμένει μια «αόρατη» επιδημία -όχι λιγότερο επώδυνη από την οξεία φάση της πανδημίας, αλλά πολύ λιγότερο ορατή. Η έρευνα αυτή αποτελεί ένα ηχηρό καμπανάκι για την ανάγκη αναθεώρησης των διαγνωστικών κριτηρίων, ενίσχυσης των συστημάτων επιτήρησης και επαρκούς στήριξης των εκατομμυρίων ασθενών που συνεχίζουν να πληρώνουν το τίμημα της νόσου, χρόνια μετά.
