Αν δε φοβόσουν να φύγεις, θα επέλεγες να μείνεις;

Έχεις μείνει ποτέ σε μια σχέση ενώ μέσα σου δεν ήσουν πια σίγουρος ότι ήθελες να είσαι εκεί; Έχεις πιάσει τον εαυτό σου να σκέφτεται τον χωρισμό, αλλά αμέσως μετά να σκέφτεται με τρόμο πώς θα είναι η ζωή μετά; Μερικές φορές, η σκέψη του χωρισμού δεν μας πονάει μόνο επειδή μπορεί να χάσουμε κάποιον που αγαπάμε. Μας τρομάζει και επειδή δεν ξέρουμε τι μας περιμένει μετά. Και είναι εύκολο να μπερδέψεις αυτά τα δύο, ειδικά όταν έχεις μοιραστεί με κάποιον πολλά.

Στην αρχή μιας σχέσης, η έλξη και ο ενθουσιασμός μπορούν να κάνουν τα πάντα να μοιάζουν έντονα και αυτονόητα. Θέλεις να βλέπεις τον άλλον, περιμένεις μήνυμά του, και ανυπομονείς για την επόμενη συνάντησή σας. Με τον καιρό, όμως, η αρχική ένταση αλλάζει. Η επιθυμία, η ρομαντική έλξη και ο συναισθηματικός δεσμός είναι διαφορετικές πλευρές μιας σχέσης, ακόμη κι αν συχνά συνυπάρχουν. Μπορεί να επιθυμείς κάποιον χωρίς να νιώθεις ότι συνδέεσαι ουσιαστικά μαζί του. Μπορεί, επίσης, να έχεις δεθεί βαθιά με έναν άνθρωπο και να δυσκολεύεσαι να ξεχωρίσεις την αγάπη από τη συνήθεια.

Ο φόβος της μοναξιάς είναι ένας από τους βασικότερους λόγους που δε μας αφήνει να φύγουμε. Ίσως σε τρομάζει η επιστροφή στο σπίτι χωρίς κάποιον να σε περιμένει, η απουσία της καθημερινής επικοινωνίας ή η σκέψη ότι θα χρειαστεί να ξαναχτίσεις τη ζωή σου από την αρχή. Μπορεί να μην είσαι ευτυχισμένος στη σχέση σου, αλλά τουλάχιστον ξέρεις πώς είναι η ζωή μέσα σε αυτήν. Και κάπως έτσι, ο φόβος να μείνεις μόνος μπορεί να σε κρατήσει δίπλα σε έναν άνθρωπο με τον οποίο νιώθεις ήδη μόνος.

Κι ύστερα είναι και ο φόβος ότι δεν θα βρεις κάποιον άλλον. Όσο κι αν δεν θέλεις να το παραδεχτείς, μπορεί να έχεις σκεφτεί ότι ίσως αυτός ο άνθρωπος ήταν η καλύτερη επιλογή που θα μπορούσες να έχεις. Ότι μπορεί να μη συναντήσεις ξανά κάποιον που να σε αγαπά, να σε γνωρίζει ή να σου προσφέρει όσα σου προσφέρει εκείνος. Κι έτσι αρχίζεις να συγκρίνεις μια πραγματική σχέση, με τις όποιες δυσκολίες και τις ελλείψεις της, με ένα άγνωστο μέλλον που δεν ξέρεις αν θα είναι καλύτερο.

Μπορεί ακόμη να σε κρατάει πίσω και η ιδέα ότι εκείνος θα συνεχίσει τη ζωή του χωρίς εσένα. Ότι κάποια στιγμή θα γνωρίσει μια άλλη γυναίκα ή έναν άλλον άντρα, θα ερωτευτεί, θα κάνει μαζί της όσα κάποτε έκανε μαζί σου και ίσως δείχνει πιο ευτυχισμένος απ’ όσο ήταν όταν ήσασταν μαζί. Και τότε ο πόνος δεν θα αφορά μόνο την απώλεια της σχέσης, αλλά την κτητική ή ακόμα ναρκισιστική πλευρά του εαυτού σου που φοβάται ότι θα αντικατασταθείς, παύοντας να κατέχεις μια ξεχωριστή θέση στη ζωή του.

Και ύστερα είναι όλα όσα έχετε ήδη ζήσει. Όταν έχεις μοιραστεί χρόνια με έναν άνθρωπο, δεν σκέφτεσαι μόνο όσα θα χάσεις αν φύγεις. Σκέφτεσαι και όσα έχεις ήδη δώσει. Τα χρόνια που περάσατε μαζί, τις δυσκολίες που ξεπεράσατε, τα σχέδια που κάνατε μαζί, όλα όσα δημιουργήσατε ως ζευγάρι. Όταν έχεις επενδύσει μεγάλο μέρος της ζωής σου σε μια σχέση, η σκέψη ότι μπορεί να τελειώσει μοιάζει σχεδόν σαν να ακυρώνεις όσα προηγήθηκαν.

Πώς μπορείς, λοιπόν, να καταλάβεις τι πραγματικά αισθάνεσαι; Ξεκίνα από το να κοιτάξεις τη σχέση σου όπως είναι σήμερα, όχι όπως ήταν στην αρχή ή όπως θα ήθελες να γίνει. Πώς νιώθεις όταν είσαι μαζί του; Μπορείς να είσαι ο εαυτός σου ή έχεις κουραστεί να ζητάς πράγματα που θεωρείς αυτονόητα; Μπορείς να μιλήσεις για όσα σε ενοχλούν ανοιχτά χωρίς να φοβάσαι ότι θα τον χάσεις; Και όταν τα πράγματα δυσκολεύουν, προσπαθείτε και οι δύο να βρείτε μια λύση ή έχεις αναλάβει σχεδόν μόνος σου την ευθύνη να κρατήσεις κάτι που υποτίθεται ότι χτίζετε μαζί;

Καμία σχέση δεν είναι απαλλαγμένη από δυσκολίες, ούτε η αγάπη συνοδεύεται διαρκώς από ενθουσιασμό και βεβαιότητα. Ωστόσο, υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε μια σχέση που περνά μια δύσκολη περίοδο και σε μια σχέση μέσα στην οποία δεν αναγνωρίζεις πια τον εαυτό σου. Μια ουσιαστική σχέση δεν χρειάζεται να είναι διαρκώς σαν ένα πάρτυ, αλλά πρέπει να σου αφήνει τον χώρο να υπάρχεις ως ο εαυτός σου, να εξελίσσεσαι και να μπορείς να εκφράζεις τις ανάγκες σου χωρίς να φοβάσαι ότι θα χάσεις τη θέση σου στη ζωή του.

Εξίσου σημαντικό είναι να αναρωτηθείς αν εξακολουθείτε να πάτε προς την ίδια κατεύθυνση. Δεν είναι απαραίτητο να έχετε ακριβώς τα ίδια ενδιαφέροντα ή να συμφωνείτε σε όλα. Χρειάζεται, όμως, να μπορείτε να συναντιέστε στα ουσιαστικά – στις αξίες σας, στον τρόπο που φαντάζεστε το μέλλον, στις ανάγκες σας και σε όσα θεωρείτε σημαντικά σε μια κοινή ζωή.

Και έπειτα, προσπάθησε να φανταστείς τη ζωή σου χωρίς τους φόβους που σε κρατούν πίσω. Αν ήξερες ότι η μοναξιά δεν θα ήταν το τέλος του κόσμου, ότι θα μπορούσες να ξαναχτίσεις τη ζωή σου και ότι τα χρόνια που έχετε περάσει μαζί δεν σε δεσμεύουν να συνεχίσεις, θα επέλεγες ξανά αυτόν τον άνθρωπο;

Ίσως να μην μπορέσεις να απαντήσεις αμέσως. Και δεν χρειάζεται να πιέσεις τον εαυτό σου να πάρει μια απόφαση πριν καταλάβει τι πραγματικά θέλει. Χρειάζεται, όμως, να είσαι ειλικρινής με αυτό που ήδη αισθάνεσαι, ακόμη κι αν η αλήθεια δεν είναι αυτή που θα ήθελες να είναι.

Γιατί υπάρχει μια διαφορά που αξίζει να μην αγνοήσεις – άλλο να φοβάσαι τη ζωή χωρίς έναν άνθρωπο και άλλο να θέλεις τη ζωή μαζί του. Το πρώτο μπορεί να σε κρατήσει σε μια σχέση για χρόνια. Μόνο το δεύτερο, όμως, σου δίνει έναν λόγο να επιλέγεις να είσαι εκεί.

Ιουλία Καζάνα-McCarthy

Δρ. Κοινωνιολογίας (University of Surrey, UK)

MSc Psychology (Brunel University of London)

Ψυχοθεραπεύτρια & Σύμβουλος Σχέσεων (c.) (Relate)

Πιστοποιημένη Life Coach (International Coaching Federation, ICF)