ΕΕ: Χάος στη Σύνοδο Κορυφής

Με εντάσεις, αγεφύρωτες διαφορές και απουσία συμφωνίας για κρίσιμα ζητήματα, όπως ο πολυετής προϋπολογισμός και η ενεργειακή πολιτική, έπεσε η αυλαία της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.

Οι 27 ηγέτες κλήθηκαν να βρουν κοινό τόπο σε ένα τοπίο έντονων γεωπολιτικών και οικονομικών προκλήσεων, ωστόσο η χρηματοδότηση της Ουκρανίας, η εμπορική πολιτική έναντι της Κίνας και το μεταναστευτικό ανέδειξαν βαθιά ρήγματα.

Από την πλευρά της, η ελληνική κυβέρνηση εστίασε στη διασφάλιση των ευρωπαϊκών πόρων για την περιφέρεια και τον αγροτικό τομέα, ενώ έδωσε έμφαση στην ανάγκη ευελιξίας για τη στήριξη των καταναλωτών και των επιχειρήσεων.

Σκληρό μπρα ντε φερ για τον προϋπολογισμό της ΕΕ

Το μεγαλύτερο αγκάθι των συζητήσεων αποδείχθηκε το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028-2034). Το χάσμα μεταξύ των κρατών που ζητούν αυστηρές περικοπές, με πρωτοστάτη τη Γερμανία, και εκείνων που διεκδικούν τη διατήρηση των πόρων, παραμένει χαώδες. Η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας δεν βρήκε σύμφωνους τους ηγέτες, με αποτέλεσμα οι αποφάσεις να μετατεθούν για τον Νοέμβριο, με ορίζοντα οριστικής συμφωνίας το τέλος του έτους ή το 2026, όπως ανέφερε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, κατέστησε σαφές ότι η Αθήνα, συντασσόμενη με την ομάδα των 15 «Φίλων της Συνοχής», δεν πρόκειται να συναινέσει σε μειώσεις κονδυλίων που αφορούν την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική. Παράλληλα, στο τραπέζι έπεσε και η ελληνική ιδέα για μια «Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος» (European Spectrum Union), η οποία προτείνει την αξιοποίηση εσόδων (12-15 δισ. ευρώ) από δημοπρασίες συχνοτήτων για την ανάπτυξη δικτύων 6G.

Ενεργειακό κόστος: Χάος, διαφωνίες και οι προτάσεις της Κομισιόν

Το ζήτημα της ακριβής ενέργειας προκάλεσε ίσως τη μεγαλύτερη σύγκρουση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με το Politico να κάνει λόγο για «χαώδη κατάσταση» κατά τη διάρκεια των 14ωρων διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Αντόνιο Κόστα δέχθηκε έντονη κριτική για απώλεια ελέγχου της διαδικασίας, καθώς χώρες όπως η Ιταλία (μαζί με την Ομάδα του Βίσεγκραντ) συγκρούστηκαν σφοδρά με το μπλοκ της Γερμανίας και της Γαλλίας ζητώντας την αναβολή του συστήματος τιμολόγησης ρύπων (ETS2) για να μην επιβαρυνθούν οι καταναλωτές.

Απέναντι στον κίνδυνο αποβιομηχάνισης, τον οποίο υπογράμμισε και ο Κ. Μητσοτάκης ζητώντας δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένα εθνικά μέτρα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε πέντε άμεσες παρεμβάσεις. Αυτές περιλαμβάνουν την αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου, τη χαλάρωση των κρατικών ενισχύσεων, την αναστολή κανονισμών για το μεθάνιο, την ενίσχυση των κοινών αγορών ενέργειας και τη στήριξη των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων.

Μεταναστευτικό: Νέο εργαλείο κρίσεων με ελληνική σφραγίδα

Στο μέτωπο της μετανάστευσης, η Ισπανία βρέθηκε στο στόχαστρο χωρών όπως η Ιταλία, η Πολωνία και η Δανία, οι οποίες άσκησαν κριτική στο σχέδιο νομιμοποίησης 600.000 μεταναστών, ζητώντας πολιτικές που να μην λειτουργούν ως «μαγνήτης» για παράτυπες ροές.

Σημαντική εξέλιξη αποτέλεσε η υιοθέτηση από την Κομισιόν της ελληνικής πρότασης για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης. Όπως ανακοίνωσε η κ. φον ντερ Λάιεν, σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης μεταναστών, τα κράτη-μέλη πρώτης γραμμής θα έχουν τη δυνατότητα να αναστέλλουν τις διαδικασίες ασύλου και να προχωρούν σε άμεσες επιστροφές, στα πρότυπα της διαχείρισης της κρίσης του Έβρου το 2020.

Ουκρανία και Κίνα: Αναζήτηση πόρων και εμπορική άμυνα

Η έκκληση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι για επιπρόσθετη βοήθεια 70 δισ. ευρώ φέρνει την ΕΕ αντιμέτωπη με δυσεπίλυτα προβλήματα χρηματοδότησης. Παρότι η πολιτική βούληση στήριξης παραμένει αρραγής, το υψηλό κόστος δανεισμού και οι νομικές περιπλοκές γύρω από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία δυσχεραίνουν την εξεύρεση των απαραίτητων κεφαλαίων. Ήδη έχουν δρομολογηθεί 16 δισ. ευρώ για την άμυνα, ενώ αναμένονται ακόμη 17 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους.

Τέλος, απέναντι στο τεράστιο εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα (που εκτιμάται ότι αγγίζει το 1 δισ. ευρώ ημερησίως), η Ευρώπη περνά στην αντεπίθεση. Με βάση μια γαλλογερμανική πρόταση, οι Βρυξέλλες προετοιμάζουν έναν μηχανισμό ταχείας αντίδρασης, ο οποίος, αν χρειαστεί, θα μπορεί να αποκλείει «γρήγορα και αποτελεσματικά» την πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά σε περιπτώσεις αθέμιτου ανταγωνισμού ή ανοιχτού εμπορικού πολέμου.