Στη Λιβερία οι πρώτοι απελαθέντες από τις ΗΠΑ

Στο διεθνές αεροδρόμιο της Μονρόβια προσγειώθηκε το απόγευμα της Πέμπτης, 20 Αυγούστου, η πρώτη πτήση που μετέφερε 20 μετανάστες, οι οποίοι απελάθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η άφιξή τους, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Γαλλικού Πρακτορείου, σηματοδοτεί την ενεργοποίηση της συμφωνίας που ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα η Λιβερία, βάσει της οποίας η χώρα της δυτικής Αφρικής θα υποδεχτεί εκατοντάδες μετανάστες μέσα στον επόμενο χρόνο.

Το αεροσκάφος αναχώρησε από τη Λουιζιάνα και, έπειτα από ενδιάμεση στάση στο Ντακάρ της Σενεγάλης, έφτασε στη Λιβεριανή πρωτεύουσα στις 12:45 τοπική ώρα (15:45 ώρα Ελλάδας), σύμφωνα με δεδομένα του ICE Flight Monitor και επιβεβαίωση από Λιβεριανές πηγές ασφαλείας.

Όπως διευκρίνισε στο Reuters ο υπουργός Πληροφοριών της Λιβερίας, Τζερόλινμεκ Πία, υποδεχόμενος την πρώτη πτήση, οι απελαθέντες προέρχονται κυρίως από χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως η Βενεζουέλα, η Κούβα και η Κολομβία. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι στην υποδοχή και την παροχή υπηρεσιών προς τους μετανάστες θα συνδράμουν η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) και ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ), ακολουθώντας το μοντέλο που εφαρμόζεται και σε άλλα αφρικανικά κράτη.

Οι όροι της Μονρόβια και το δίκτυο στην Αφρική

Η μεταφορά αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο του πρωτοφανούς και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενου προγράμματος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο προβλέπει την απέλαση μεταναστών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα προς τρίτες, ασφαλείς χώρες και όχι απαραίτητα στις πατρίδες τους.

Η κυβέρνηση της Λιβερίας είχε κάνει γνωστή την πρόθεσή της την περασμένη Τρίτη, αναφέροντας σε επίσημη ανακοίνωσή της: «Η Λιβερία προτίθεται να δεχτεί έως 1.200 ανθρώπους που θα μεταφερθούν από τις ΗΠΑ μέσα σε διάστημα ενός χρόνου». Στην ίδια ανακοίνωση υπογραμμιζόταν πως οι μετανάστες θα έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν άσυλο ή θα είναι «ελεύθεροι να φύγουν από τη χώρα, όταν το θελήσουν». Επιπλέον, η Λιβεριανή κυβέρνηση ξεκαθάρισε ότι δεν υπήρξε απαίτηση, ούτε έχει λάβει κάποια «αποζημίωση ή υπόσχεση ανταμοιβής» ως αντάλλαγμα για τη συμφωνία.

Η Λιβερία, μια από τις πιο φτωχές χώρες της δυτικής Αφρικής, αποτελεί τον πιο πρόσφατο κρίκο σε μια διευρυνόμενη αλυσίδα αφρικανικών κρατών που έχουν ανοίξει τα σύνορά τους για τους απελαθέντες των ΗΠΑ. Στη σχετική λίστα περιλαμβάνονται ήδη η Γκάνα, η Ρουάντα, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Καμερούν, το Νότιο Σουδάν, η Ισημερινή Γουινέα, το Εσουατίνι και η Σιέρα Λεόνε.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά τις διαψεύσεις περί άμεσων οικονομικών ανταλλαγμάτων από ορισμένες πρωτεύουσες, οι συμφωνίες αυτές συνοδεύονται συχνά από αμερικανική υλικοτεχνική ή οικονομική στήριξη. Μάλιστα, χώρες όπως η ΛΔ του Κονγκό έχουν ήδη αρχίσει να υποδέχονται πολίτες τρίτων ηπείρων, κυρίως Λατινοαμερικανούς.

Σκληραίνει τη στάση της η Ουάσινγκτον

Μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο πέρυσι, ο Ντόναλντ Τραμπ διεύρυνε σημαντικά τη «δεξαμενή» των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της απέλασης. Στο στόχαστρο βρίσκονται πλέον και άτομα που, επί προηγούμενων αμερικανικών κυβερνήσεων, απολάμβαναν νομική προστασία παραμονής και εργασίας στις ΗΠΑ, λόγω κινδύνου διώξεων στις χώρες καταγωγής τους.

Η αμερικανική κυβέρνηση υπεραμύνεται της νομιμότητας των ενεργειών της, υποστηρίζοντας ότι, όπως έχει το δικαίωμα να επαναπατρίσει τους ξένους πολίτες, χωρίς χαρτιά, στις χώρες καταγωγής τους, αντίστοιχα δεν υφίσταται νομικό κώλυμα που να της απαγορεύει να τους μεταφέρει σε ασφαλή τρίτα κράτη.