Ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Σε τροχιά ανοιχτής σύγκρουσης μπαίνουν κυβέρνηση και αγρότες, με το Μέγαρο Μαξίμου να περνά πλέον από τις προειδοποιήσεις στην επίδειξη πυγμής μέσω προστίμων αρχικά, την ώρα που οι αγρότες ετοιμάζονται να κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους με αποκλεισμό των εθνικών οδών.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, όσοι αγρότες επιμείνουν στο κλείσιμο δρόμων μετά τις ανακοινώσεις για τα μέτρα ενίσχυσης της πρωτογενούς παραγωγής, κινδυνεύουν με πρόστιμα που φτάνουν τα 350 ευρώ, αλλά και με αφαίρεση της άδειας κυκλοφορίας των οχημάτων τους.
Η νομική βάση εντοπίζεται στο άρθρο 16 παρ. 2 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, το οποίο απαγορεύει την απόθεση ή εγκατάλειψη αντικειμένων και υλικών στο οδόστρωμα όταν παρεμποδίζεται – έστω και ελάχιστα – η κυκλοφορία πεζών και οχημάτων ή η στάθμευση.
Μάλιστα, στελέχη με γνώση των κυβερνητικών συζητήσεων ανέφεραν ότι το συγκεκριμένο πρόστιμο μπορεί να επιβάλλεται σε καθημερινή βάση, εφόσον τα μπλόκα παραμένουν. Πρόκειται για το «μαστίγιο» που, όπως λένε, βρίσκεται πλέον στο τραπέζι, με το μήνυμα από την κυβέρνηση να είναι σαφές: υπάρχουν νόμοι για την παρακώλυση συγκοινωνιών και αυτοί θα εφαρμοστούν.
«Δεν μπορεί κομματικά καθοδηγούμενες μειοψηφίες να κρατούν όμηρο ολόκληρη την κοινωνία», τόνισε ο Κωστής Χατζηδάκης, σε μια περίοδο πάντως που η κυβέρνηση αναγνωρίζει στο παρασκήνιο ότι υφίσταται πολιτική φθορά όχι μόνο από τους αγρότες, αλλά και από πολίτες και επαγγελματίες που μετρούν διαφυγόντα κέρδη και ταλαιπωρία εδώ και περισσότερο από έναν μήνα.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, σημειώνοντας ότι «υπάρχει νομικό πλαίσιο που μπορεί απλά να εφαρμοστεί».
Όπως πρόσθεσε, «δεν θέλουμε να φτάσουμε εκεί, όμως τα όρια έχουν εξαντληθεί και ίσως βρισκόμαστε ήδη στο “και πέντε”».
Η σκληρή γραμμή «κλείδωσε» στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε αργά το απόγευμα της Κυριακής υπό τον Πρωθυπουργό, στον απόηχο της απόφασης των μπλόκων να προκαλέσουν κυκλοφοριακό «έμφραγμα» την Πέμπτη και την Παρασκευή. Εκεί κρίθηκε ότι δεν απαιτείται νέα νομοθέτηση, καθώς οι προβλέψεις του ΚΟΚ θεωρούνται επαρκείς για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση ποντάρει και στο «καρότο». Την Τετάρτη στις 10:00 το πρωί θα ανακοινωθεί πακέτο μέτρων για την ενίσχυση των αγροτών – είτε με την παρουσία τους είτε χωρίς. «Θα τα ανακοινώσουμε σε κάθε περίπτωση», ξεκαθάρισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, στέλνοντας μήνυμα ότι «αυτά είναι τα μέτρα και δεν θα υπάρξουν άλλα, ούτε άλλη υπομονή».
Τις ανακοινώσεις θα κάνουν οι Κωστής Χατζηδάκης, Κώστας Τσιάρας και Θάνος Πετραλιάς. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα μέτρα περιλαμβάνουν ρύθμιση για το αγροτικό ρεύμα, με στόχο το κόστος να «κλειδώσει» κάτω από τα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ακόμη και στα 8,2 λεπτά.
Παράλληλα, έχει βρεθεί λύση για την επιστροφή του ΕΦΚ απευθείας στην αντλία, με τη συνδρομή της ΑΑΔΕ, ενώ προβλέπονται αποζημιώσεις 100% μέσω ΕΛΓΑ.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στα 160 έως 180 εκατ. ευρώ που παραμένουν αδιάθετα και προέκυψαν μετά τους ελέγχους από την υπαγωγή του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Τα ποσά αυτά προορίζονται να δοθούν ως ενισχύσεις σε βαμβάκι, σιτηρά, τριφύλλι και κτηνοτρόφους.
Ενισχύονται τα αγροτικά μπλόκα
Στον αντίποδα, οι αγρότες εμφανίζονται αποφασισμένοι να συνεχίσουν. Σε πρόσφατη πανελλαδική σύσκεψη αποφασίστηκε κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, με προαναγγελία δυναμικών αποκλεισμών σε εθνικές οδούς και συνοριακά περάσματα τις επόμενες ημέρες, εφόσον δεν υπάρξουν απτές και δεσμευτικές απαντήσεις.
Το σκηνικό δείχνει πλέον ξεκάθαρα πως η αντιπαράθεση μπαίνει σε κρίσιμη καμπή, με την κυβέρνηση να σηκώνει τον πήχη της αυστηρότητας και τους αγρότες να δηλώνουν ότι δεν έχουν τίποτα άλλο να χάσουν.
Στη Νίκαια, η αερογέφυρα του κόμβου παραμένει κλειστή στο ρεύμα προς Θεσσαλονίκη, ενώ για σήμερα έχει ανακοινωθεί άνοιγμα των διοδίων Μακρυχωρίου από τις 11:00 έως τις 13:00. Οι αγρότες του μπλόκου αποφάσισαν να αποκλείσουν επ’ αόριστον την αερογέφυρα, την οποία είχαν ανοίξει προσωρινά τις ημέρες της Πρωτοχρονιάς για τη διευκόλυνση των εκδρομέων.
Στην Αχαΐα, η Περιμετρική Οδός Πατρών παραμένει εκτός κυκλοφορίας, με τους αγρότες να ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να ανοίξει ούτε για τον εορτασμό των Θεοφανείων. Στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων βρίσκονται επίσης η γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου, τα διόδια στο Δρέπανο και το λιμάνι της Πάτρας. Εκτιμάται μάλιστα ότι η Περιμετρική θα παραμείνει κλειστή και την Πέμπτη, ημέρα κατά την οποία οι αγρότες σχεδιάζουν συντονισμένες μετακινήσεις προς τα σημεία-στόχους των δράσεών τους.
Ανοιχτές παραμένουν οι μπάρες των διοδίων στο Αγγελόκαστρο Αιτωλοακαρνανίας και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, έτσι θα μείνουν τουλάχιστον έως την Πέμπτη. Την ίδια ημέρα, οι αγρότες της περιοχής αναμένεται να κινηθούν προς τη γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής επίσημος συντονισμός με άλλα μπλόκα.
Στη Βοιωτία, βρίσκονται σε ισχύ κυκλοφοριακές εκτροπές. Στο ρεύμα προς Αθήνα, η κυκλοφορία εκτρέπεται από τον ανισόπεδο κόμβο Μαρτίνου έως τον κόμβο Ριτσώνας μέσω παράδρομων και επαρχιακών οδών, ενώ στο ρεύμα προς Λαμία η εκτροπή γίνεται από τη Ριτσώνα έως τον κόμβο Μπράλου.
Στον Έβρο, αγρότες και κτηνοτρόφοι που βρίσκονται για 35η ημέρα στο μπλόκο του Προμαχώνα αποφάσισαν 48ωρο αποκλεισμό του μεθοριακού σταθμού την Πέμπτη και την Παρασκευή, αποκλειστικά για τα φορτηγά οχήματα. Σήμερα το απόγευμα έχει προγραμματιστεί νέα γενική συνέλευση, προκειμένου να αποτιμηθούν οι κυβερνητικές ανακοινώσεις. Ανοιχτό παραμένει το τελωνείο Κήπων μόνο για ΙΧ, τουριστικά λεωφορεία και φορτηγά που μεταφέρουν ευπαθή προϊόντα από την Τουρκία. Η κίνηση από Τουρκία προς Ελλάδα είναι περιορισμένη, ενώ από την ελληνική πλευρά δεν πραγματοποιούνται μεταφορές φορτηγών. Δεκάδες φορτηγά παραμένουν ακινητοποιημένα στην Εγνατία Οδό, με ουρές που φτάνουν τα δύο χιλιόμετρα.
Στα Χανιά, οι αγρότες στα Μεγάλα Χωράφια συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις τους για 30ή ημέρα. Το απόγευμα της Δευτέρας προχώρησαν σε σύντομο αποκλεισμό της Εθνικής Οδού και στη συνέχεια, σε γενική συνέλευση, αποφάσισαν νέο κλείσιμο του δρόμου την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου στις 16:30 για μισή ώρα. Την Παρασκευή, στις 10:00 το πρωί, θα κινηθούν με τα οχήματά τους προς την Εφορία Χανίων για παράσταση διαμαρτυρίας.
Επίθεση από την αντιπολίτευση
Στο πολιτικό πεδίο, το ΠΑΣΟΚ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι δεν διαθέτει σχέδιο για τον αγροτικό τομέα. Σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος «μοιράζει τελεσίγραφα» και καλεί αγρότες και κτηνοτρόφους να παραστούν σε προαποφασισμένες ανακοινώσεις, επιβεβαιώνοντας, όπως τονίζεται, ότι η κυβέρνηση περιορίζεται στη διαχείριση πολιτικού κόστους.
Από το μπλόκο της Νίκαιας, ο Σωκράτης Φάμελλος κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι «δεν θέλει να δοθεί λύση» και ότι «τροφοδοτεί έναν ψευδή κοινωνικό αυτοματισμό», υποστηρίζοντας πως τα αιτήματα των αγροτών αφορούν το σύνολο της κοινωνίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ, Κώστας Παπαδάκης, ο οποίος σημείωσε ότι «έχουν καταρρεύσει όλες οι προσπάθειες της κυβέρνησης για καταστολή και κοινωνικό αυτοματισμό».
Τέλος, ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης από τη Νέα Αριστερά τόνισε πως «τα αγροτικά μπλόκα είναι το βασικό μέσο πίεσης των αγροτών» και κάλεσε την κυβέρνηση να προχωρήσει στην ικανοποίηση των αιτημάτων τους.
