Ανατροπή στην Ευρώπη – Θα συνεχίσουν να πωλούνται βενζινοκίνητα αυτοκίνητα και μετά το 2035

Μέχρι σήμερα, το μήνυμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την αυτοκινητοβιομηχανία ήταν σαφές. Από το 2035 και μετά, τα καινούργια αυτοκίνητα που θα ταξινομούνται στην Ευρώπη θα πρέπει να έχουν μηδενικές εκπομπές CO₂ από την εξάτμιση. Στην πράξη, αυτό έφερνε στο προσκήνιο τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα και άφηνε εκτός νέων πωλήσεων τα συμβατικά μοντέλα βενζίνης και diesel, καθώς και τα υβριδικά που εκπέμπουν CO₂.

Τώρα, όμως, το σχέδιο αλλάζει κατεύθυνση. Εκπρόσωποι τριών μεγάλων πολιτικών ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και του Renew Europe) συμφώνησαν σε έναν συμβιβασμό που χαλαρώνει τους στόχους για τις εκπομπές των νέων αυτοκινήτων.

Με απλά λόγια, η Ευρώπη εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο να επιτρέψει τη συνέχιση των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης και μετά το 2035. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν αποτελεί ακόμη οριστικό νόμο και προβλέπει συγκεκριμένους όρους για τις αυτοκινητοβιομηχανίες.

Για να καταλάβουμε τη διαφορά, πρέπει να δούμε τι προβλεπόταν μέχρι τώρα και τι συζητείται πλέον

Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει μείωση κατά 100% των μέσων εκπομπών CO₂ των νέων αυτοκινήτων έως το 2035, σε σύγκριση με το 2021. Ουσιαστικά, ο στόχος είναι οι κατασκευαστές να διαθέτουν νέα αυτοκίνητα με μηδενικές εκπομπές CO₂ από την εξάτμιση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη προτείνει να μειωθεί ο στόχος στο 90%, με την υπόλοιπη διαφορά να καλύπτεται μέσω συγκεκριμένων μηχανισμών αντιστάθμισης. Ο νέος συμβιβασμός που παρουσιάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στους κατασκευαστές.

Σύμφωνα με το πλαίσιο της συμφωνίας, ο βασικός στόχος μείωσης των εκπομπών διαμορφώνεται στο 95%, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα να υπολογιστεί επιπλέον συνεισφορά από τη χρήση χάλυβα χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος που παράγεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με αυτόν τον τρόπο, η απαιτούμενη μείωση μπορεί να φτάσει τελικά στο 87,5%, σε σχέση με το 2021.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Ότι οι κατασκευαστές θα μπορούσαν να συνεχίσουν να πωλούν ορισμένα νέα αυτοκίνητα με κινητήρες βενζίνης, diesel ή υβριδικά συστήματα, χωρίς να παραβιάζουν αυτομάτως τους νέους στόχους. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι θα μπορούν να διαθέτουν οποιοδήποτε μοντέλο, χωρίς περιορισμούς.

Γιατί έχει σημασία ο «πράσινος» χάλυβας;

Μέχρι τώρα, η συζήτηση για τα αυτοκίνητα επικεντρωνόταν κυρίως στο τι βγαίνει από την εξάτμιση. Η νέα προσέγγιση δίνει μεγαλύτερη σημασία και στο αποτύπωμα που δημιουργείται κατά την παραγωγή του ίδιου του οχήματος.

Η λογική είναι ότι ένα αυτοκίνητο μπορεί να συμβάλει στη μείωση των εκπομπών όχι μόνο μέσω του κινητήρα του, αλλά και μέσω των υλικών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή του. Εάν ο κατασκευαστής χρησιμοποιεί χάλυβα που παράγεται με χαμηλότερες εκπομπές και πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μπορεί να αποκτήσει περιθώριο ως προς την επίτευξη των στόχων του.

Στο πλαίσιο του συμβιβασμού, η χρήση αυτού του χάλυβα μπορεί να καλύψει έως και 7,5 ποσοστιαίες μονάδες του στόχου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η τελική απαιτούμενη μείωση μπορεί να διαμορφωθεί στο 87,5% αντί για 95%. Πρόκειται, επομένως, για έναν διαφορετικό τρόπο υπολογισμού των εκπομπών και όχι για μια ανεξέλεγκτη άδεια πώλησης αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης.

Θα μπορούμε να αγοράζουμε καινούργιο αυτοκίνητο βενζίνης μετά το 2035;

Με βάση τον προτεινόμενο συμβιβασμό, η απάντηση είναι ότι ανοίγει ο δρόμος για να συνεχιστούν οι πωλήσεις νέων αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης και μετά το 2035, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Στις τεχνολογίες που θα μπορούσαν να διατηρήσουν θέση στην αγορά περιλαμβάνονται τα αυτοκίνητα βενζίνης, τα diesel, τα υβριδικά και τα plug-in hybrid. Το ποια μοντέλα θα συνεχίσουν να διατίθενται θα εξαρτηθεί από τους τελικούς κανόνες και από το κατά πόσο οι κατασκευαστές θα μπορούν να καλύπτουν τις απαιτήσεις για τις εκπομπές του συνολικού στόλου τους. Ένας κατασκευαστής που θα συνεχίσει να πουλά αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης θα πρέπει να προσαρμόσει ανάλογα την υπόλοιπη γκάμα του, ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις.

Τι θα γίνει με τα υβριδικά και τα plug-in hybrid;

Η προτεινόμενη χαλάρωση των στόχων θα μπορούσε να διατηρήσει και τις δύο τεχνολογίες στην αγορά μετά το 2035.  Παράλληλα, η συζήτηση περιλαμβάνει και τη δυνατότητα αναγνώρισης οχημάτων που χρησιμοποιούν ανανεώσιμα καύσιμα ως μηδενικών εκπομπών, υπό προϋποθέσεις. Το πώς ακριβώς θα εφαρμοστεί αυτός ο μηχανισμός θα εξαρτηθεί από το τελικό κείμενο των κανόνων.

Έχει τελειώσει οριστικά η απαγόρευση;

Ο συμβιβασμός συμφωνήθηκε από εκπροσώπους των τριών πολιτικών ομάδων, αλλά πρέπει να ακολουθήσουν οι απαραίτητες εγκρίσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στη συνέχεια οι διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να αλλάξει κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας. Οι αρμόδιες επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν προγραμματισμένες ψηφοφορίες για την πρόταση, ενώ η τελική θέση του Κοινοβουλίου αναμένεται να διαμορφωθεί σε επόμενο στάδιο. Μέχρι να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία και να εγκριθεί επίσημα η αλλαγή, το ισχύον πλαίσιο παραμένει σε εφαρμογή.