Η ενεργειακή φτώχεια ισοπεδώνει τους Έλληνες – Έως €2,60 το λίτρο η αμόλυβδη – «Φωτιά» το ρεύμα

Η Ελλάδα έχει νωπές μνήμες από την εποχή της «ενεργειακής φτώχειας», τότε δηλαδή, που άνθρωποι πέθαιναν στην προσπάθειά τους να ζεσταθούν γύρω από μία σόμπα, που ενίοτε ήταν επικίνδυνη και ακατάλληλη ή ο χειμώνας και το κρύο του, κόστιζε τις ζωές τους, καθώς δεν είχαν καν τρόπο θέρμανσης.

Ο ίδιος κίνδυνος, της «ενεργειακής φτώχειας» δηλαδή, επικρέμεται φέτος πάνω από όλη την Ευρώπη, με τις τιμές στα καύσιμα να παίρνουν φωτιά, λόγω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent κατέγραψαν αλματώδη άνοδο (ξεπερνώντας προσωρινά τα $110–$120 το βαρέλι και διορθώνοντας μετά στα $100) και παρέμειναν πάνω από 30% υψηλότερες σε σύγκριση με τα προπολεμικά επίπεδα (σύρραξη στη Μέση Ανατολή).

Ως αποτέλεσμα στην Ελλάδα, οι τιμές στα υγρά καύσιμα εκτοξεύτηκαν με το ντίζελ κίνησης να προσεγγίζει ή να υπερβαίνει τα 2,00 – 2,40 ευρώ το λίτρο και την ηλεκτρική ενέργεια να κάνει το δικό της σπριντ με τη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος να φτάνει τα 212 ευρώ/MWh.

Ενδεικτικές είναι οι τιμές και στα καύσιμα κίνησης που κατέγραψε το Παρατηρητήριο του υπουργείου Ανάπτυξης την Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου για την Αττική και την νησιωτική χώρα, που φτάνουν έως και τα 2,5 ευρώ το λίτρο ενώ στην περίπτωση των Κυκλάδων η τιμή για την 100αρα αμόλυβδη έφτασε τα 2,6 ευρώ ανά λίτρο.

Οι τιμές στα καύσιμα στην αρχή της εβδομάδας

Στον τομέα των καυσίμων θέρμανσης, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ήδη από το 2025 το 18,1% των πολιτών δήλωσε αδυναμία να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό, ποσοστό που τοποθετεί την Ελλάδα στην πρώτη θέση σε ολόκληρη την ΕΕ. Και μπορεί οι προσδοκίες για την τελική τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να θέτουν την τιμή κάτω από τα 1,75 λεπτά, όμως φορείς της αγοράς μιλούν για έναν οικονομικά βαρύ χειμώνα. 

Αλυσιδωτές αυξήσεις σε τρόφιμα και υπηρεσίες

Η κατάσταση πιέζει άμεσα, τα λεγόμενα μη ενεργειακά αγαθά, δηλαδή τα τρόφιμα, τις μεταφορές και τις υπηρεσίες, με αποτέλεσμα ένα «ντόμινο αυξήσεων» να ξεκινά στις τιμές των προϊόντων στο ράφι που ενισχύονται και από την πίεση του πληθωρισμού, που φλερτάρει με το ψυχολογικό όριο του 4% για το πρώτο εξαμήνου του έτους.

Άνοδος πληθωρισμού στις χώρες της Ευρώπης

Ο κίνδυνος για ιλιγγιώδη αύξηση στις τιμές της ενέργειας και ιδίως στο πετρέλαιο θέρμανσης ξαναφέρνει στο προσκήνιο τους φόβους για «βαρυχειμωνιά» στην Ευρώπη, με την Ελλάδα να θεωρείται από τις πλέον ευάλωτες χώρες καθώς το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις θα εκτιναχθεί, λόγω και της απολιγνιτοποίησης.

Παρά το πλέγμα μέτρων που προωθεί η κυβέρνηση, το κόστος για τη θέρμανση αναμένεται να είναι σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με την έναρξη της περσινής περιόδου. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης αναμένεται να διαμορφωθεί γύρω στο 1,75 ευρώ ανά λίτρο.

Η αύξηση αυτή θεωρείται αλματώδης, καθώς σε σύγκριση με την περσινή έναρξη της περιόδου -όταν η αντλία «άνοιξε» στα 1,10 ευρώ το λίτρο- καταγράφεται κατακόρυφη άνοδος που ξεπερνά το 35%, ενώ σε ακραία σενάρια η επιβάρυνση μπορεί να αγγίξει ακόμη και το 60%. Η τεράστια αυτή απόκλιση καθιστά τη θέρμανση δυσβάσταχτη, ιδιαίτερα για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, σε μια περίοδο που το συνολικό κόστος διαβίωσης παραμένει ήδη υψηλό.

Ακόμη και οι … εναλλακτικές λύσεις θέρμανσης με τα ξύλα ή το πέλλετ καταγράφουν άνοδο τιμής, αφού φέτος οι πρώτες παραγγελίες δείχνουν ότι οι τιμές τραβούν την ανηφόρα. Για τα ξύλα, το κυβικό ξεκινά με τιμή από 130 – 140 ευρώ, ανάλογα το είδος και την θερμαντική αξία του.

Μέτρα στήριξης και κυβερνητικές παρεμβάσεις

Μπροστά στο ενδεχόμενο μιας κοινωνικής και οικονομικής ασφυξίας, το κυβερνητικό επιτελείο εξετάζει σειρά παρεμβάσεων για τη συγκράτηση των τιμών στα καύσιμα:

• Μείωση Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ): Εξετάζεται η προσωρινή συμπίεση του φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης, μια κίνηση που προϋποθέτει την έγκριση της Κομισιόν, καθώς συνεπάγεται απώλεια κρατικών εσόδων

• Επαναφορά πλαφόν στο Περιθώριο Κέρδους: Εξετάζεται η επιβολή ανώτατου ορίου στο περιθώριο κέρδους στην αλυσίδα εμπορίας και λιανικής καυσίμων για την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας

• Στοχευμένη στήριξη: Η προτεραιότητα δίνεται αποκλειστικά στη θέρμανση, καθώς τα στενά δημοσιονομικά περιθώρια δεν επιτρέπουν παράλληλες οριζόντιες επιδοτήσεις σε άλλα καύσιμα, όπως η αμόλυβδη βενζίνη.

Το εκρηκτικό αυτό κοκτέιλ ακρίβειας φαίνεται πως μετατρέπει τη θέρμανση και πάλι από βασικό αγαθό επιβίωσης σε είδος πολυτελείας.

700 Βιομηχανίες ζητούν παρέμβαση για τα ενεργεικά κόστη

Την λήψη μέτρων προστασίας των βιομηχανικών επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος ζητούν με κοινή ανακοίνωση οι βιομηχανικοί σύνδεσμοι, που εκπροσωπούν 700 επιχειρήσεις.

Στην παρέμβασή τους αναφέρουν:

«Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις, η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου και οι ανησυχίες για τον εφοδιασμό της Ευρώπης ενόψει του χειμώνα δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους ανεξέλεγκτης ανόδου των τιμών της ενέργειας με δυσοίωνες επιπτώσεις για το σύνολο της κοινωνίας αλλά και για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας ιδιαίτερα.

Το ενεργειακό σοκ απειλεί νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Οι μεταποιητικές επιχειρήσεις και ιδιαίτερα πάνω από 700 μονάδες έντασης ενέργειας, οι οποίες αποτελούν βασικό πυλώνα της παραγωγής, των εξαγωγών και της απασχόλησης, παραμένουν εκτεθειμένες στις ακραίες αυξήσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς να διαθέτουν αντίστοιχο πλαίσιο προστασίας με εκείνο που έχουν ήδη ενεργοποιήσει ανταγωνιστικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την ίδια στιγμή, Γερμανία, Ιταλία, Βουλγαρία, Σλοβενία, Αυστρία, Ιρλανδία και άλλα κράτη μέλη αξιοποιούν τα νέα ευρωπαϊκά εργαλεία που υιοθετήθηκαν προκειμένου να προστατεύσουν τη βιομηχανική τους βάση και να διαφυλάξουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της Συμφωνίας για την Καθαρή Βιομηχανία και του νέου πλαισίου CISAF όπως συμπληρώθηκε με το METSAF αναγνωρίζει ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ισχυρή και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή βιομηχανία.

Η λογική του ευρωπαϊκού πλαισίου είναι σαφής:

Άμεση αντιστάθμιση των αυξήσεων κόστους ενέργειας για τη βιομηχανία σήμερα και ταυτόχρονα επενδύσεις που θα μειώσουν μόνιμα το ενεργειακό κόστος αύριο. Η ελληνική βιομηχανία στηρίζει πλήρως τις επενδύσεις σε αποθήκευση, αυτοκατανάλωση, εξηλεκτρισμό και αναβάθμιση των δικτύων. Ωστόσο, οι διαρθρωτικές αυτές λύσεις απαιτούν χρόνο για να αποδώσουν. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται άμεσα εργαλεία προστασίας ώστε να μπορέσουν να παραμείνουν ανταγωνιστικές στην Ευρωπαϊκή αγορά και να συνεχίσουν να επενδύουν.

Για τον λόγο αυτό ζητούμε από την Ελληνική Κυβέρνηση:

• Την άμεση ενεργοποίηση του πλαισίου CISAF, όπως αυτό βελτιώθηκε από το METSAF, που ανακοινώθηκε ως έκτακτο ευρωπαϊκό εργαλείο αντιμετώπισης των συνεπειών της κρίσης στη Μέση Ανατολή και της νέας ανόδου του ενεργειακού κόστους.

Ώστε περισσότερες από 700 ελληνικές μεταποιητικές επιχειρήσεις έντασης ενέργειας να αποκτήσουν έναν ορατό και σταθερό ορίζοντα τριετούς διάρκειας απέναντι στις ακραίες διακυμάνσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Με ταυτόχρονη σύνδεση της ενίσχυσης με επενδύσεις πράσινης μετάβασης, ώστε σημαντικό μέρος (50%) της στήριξης να επανεπενδύεται σε έργα αποθήκευσης, ευελιξίας, ενεργειακής αποδοτικότητας, εξηλεκτρισμού και απανθρακοποίησης της παραγωγικής διαδικασίας.

Η βιομηχανία δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά ισότιμους όρους με τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές της, ώστε να μπορέσει να διατηρήσει την παραγωγή, τις θέσεις εργασίας και να προβεί στις επενδύσεις που απαιτεί η πράσινη μετάβαση».

Την παρέμβαση υπογράφουν το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ), ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ), ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων (ΣΕΒΕ), ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Αττικής και Πειραιώς (ΣΒΑΠ), η Ελληνική Παραγωγή – Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδος (ΣΒΘΣΕ), ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας (ΣΒΣΕ), ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών Πελοποννήσου & Δυτικής Ελλάδος, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Περιοχών (ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ.), ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος (ΣΒΠΕ), ο Σύνδεσμος Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών (ΣΕΧΒ), ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ), ο Hellenic Export Packaging Association (HPPA),η Ένωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας (ΕΒΗΕ), η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ) και η Ένωση Βιομηχανιών Χάρτου Ελλάδος (ΕΒΙΧΕ).